Οι εργασίες σε οχήματα Υψηλής Τάσης (Υ.Τ.) απαιτούν γνώση, κατάλληλο εξοπλισμό, τήρηση όλων των κανόνων ασφάλειας εργασιών, εφαρμογή των απαιτούμενων μέσων ατομικής προστασίας και αντίστοιχη επαγγελματική άδεια «Τεχνίτη Οχημάτων Υψηλής Τάσης» κατηγορίας ΙΙ.
Τα γενικά στοιχεία σχετικά με την ασφάλεια εργασιών αφορούν:
Ι Ασφάλεια και Μέσα Ατομικής Προστασίας Μ.Α.Π.
Ο απαραίτητος εξοπλισμός ασφάλειας για εργασίες σε οχήματα υψηλής τάσης επιγραμματικά περιλαμβάνει:
- Τον προστατευτικό ρουχισμό (μονωτικά γάντια, ελαστικά γάντια, γυαλιά και υποδήματα ασφαλείας).
- Τα βασικά εργαλεία κατάλληλα μονωμένα για εργασίες σε κυκλώματα υψηλής τάσης.
- Τα όργανα και τις συσκευές ελέγχου υψηλής τάσης
- Τα βασικά υλικά, όπως στοιχεία επισήμανσης κινδύνου, υλικά εξουδετέρωσης ηλεκτρολύτη, κατάλληλη μονωτική ταινία, κ.α.
- Τα κατάλληλα Μέσα Πυρόσβεσης

Σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία προβλέπεται ελάχιστος απαιτούμενος εξοπλισμός μέσων ατομικής προστασίας για εργασίες σε οχήματα υψηλής τάσης από:
α. μονωτικά γάντια (ΕΝ 60903),
β. συλλογή εργαλείων με μόνωση για υψηλή τάση (ΕΝ 60903),
γ. παπούτσια ασφαλείας (ΕΝ 60903),
δ. μάσκα προσώπου (ΕΝ 166),
ε. φορητή θερμική κάμερα για τον έλεγχο θερμοκρασίας των συσσωρευτών,
στ. ποδιά με ειδική μόνωση υψηλής τάσης (ΕΝ 60903)
η. Στον εξοπλισμό του τεχνίτη οχημάτων υψηλής τάσης Κατηγορίας 2 προστίθενται και γάντια με αντοχή σε μηχανικά χτυπήματα όταν αυτός εκτελεί εργασίες σε μπαταρίες οχημάτων υψηλής τάσης.
ΙΙ Ασφάλεια εργασιών
Πριν από κάθε εργασία στα συστήματα υψηλής τάσης για να είστε ασφαλείς εσείς και οι συνεργάτες σας θα πρέπει να θυμόσαστε και να εφαρμόζετε τα παρακάτω:
- Μόνον ο τεχνίτης Υψηλής Τάσης μπορεί να ασχοληθεί με την επισκευή και συντήρηση των υβριδικών και ηλεκτρικών οχημάτων
- Αναγνωρίζετε το όχημα – χαρακτηριστικά οχήματος
- Χρησιμοποιείτε πάντα τα μέσα ατομικής προστασίας.
- Εφαρμόζετε πάντα τις προβλεπόμενες σημάνσεις.
- Πριν ξεκινήσετε κάνετε οπτικό έλεγχο για τυχόν βλάβες στα καλώδια υψηλής τάσης (με πορτοκαλί χρώμα) και στα εξαρτήματα του υβριδικού συστήματος.
- Σβήνετε τον διακόπτη του κινητήρα, θέση OFF, και αφαιρείτε το κλειδί.
- Αποτρέψτε την τυχαία ενεργοποίηση του οχήματος αποθηκεύοντας όλα τα κλειδιά/ηλεκτρονικά κλειδιά σε ασφαλές μέρος εκτός του χώρου εργασίας
- Αποσυνδέετε τον αρνητικό πόλο της βοηθητικής μπαταρίας ( 12 Volt)
- Ελέγχετε και φοράτε τα προστατευτικά γάντια για εργασίες υψηλής τάσης.
- Κλείνετε τον διακόπτη συντήρησης υψηλής τάσης του οχήματος
- Περιμένετε 10 λεπτά να αποφορτισθούν οι πυκνωτές στον μετασχηματιστή και όπου υπάρχουν.
- Μετράτε την τάση στο κύκλωμα. Πρέπει να είναι «0» Volt Check ,Πολύ σημαντικό για την ασφάλειά σας
- Μονώστε τις άκρες και προστατέψτε τα καλώδια υψηλής τάσης που μένουν ελεύθερα κατά την διάρκεια των εργασιών με μονωτική ταινία.
- Βάλτε τα κατάλληλα σήματα προσοχής υψηλής τάσης στο χώρο εργασιών του συνεργείου.
- Όταν δουλεύετε επάνω στο όχημα μην κουβαλάτε επάνω σας μεταλλικά αντικείμενα (δακτυλίδια, ρολόγια, κλειδιά, κ.α…). Αν πέσουν μπορεί να προκαλέσουν βραχυκύκλωμα
- Προσωπικό με εμφυτευμένες ιατρικές συσκευές δεν επιτρέπεται να εργάζεται σε συστήματα υψηλής τάσης λόγω του κινδύνου δυσλειτουργίας – αστοχίας της συσκευής με κίνδυνο θανατηφόρου ατυχήματος

Προσοχή:
Δεν πρέπει να γίνονται εργασίες σε εξαρτήματα που βρίσκονται υπό τάση, εκτός:
1. αν δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να γίνει η εργασία και μόνο
2. αν εξασφαλιστεί ότι μπορεί να γίνει με αρκετή ασφάλεια και πάντα με χρήση των μέσων ατομικής προστασίας
Μετά την ολοκλήρωση της συντήρησης του συστήματος υψηλής τάσης και πριν επανατοποθετείστε τον διακόπτη συντήρησης υψηλής τάσης στην θέση ON ξανά-ελέγξτε:
- ότι δεν έχετε ξεχάσει μέσα σ’ αυτό εξαρτήματα ή εργαλεία
- ότι οι πόλοι υψηλής τάσης έχουν σφιχτεί καλά,
- ότι οι σύνδεσμοι είναι σωστά ενωμένοι
- ότι η τοποθέτηση του αρνητικού και θετικού πόλου είναι η σωστή και στο τέλος ότι δεν υπάρχουν καταγεγραμμένοι κωδικοί βλάβης.
Σημαντικό:
Επιγραμματικά να θυμάστε ότι πριν από την έναρξη ηλεκτρικών εργασιών σε οχήματα υψηλής τάσης πρέπει να εφαρμόζετε τους «Πέντε χρυσούς κανόνες ασφάλειας» :
- Απομονώστε την υψηλή τάση
- Προστατεύστε την επανασύνδεση
- Επαληθεύστε τη μη ενεργή κατάσταση
- Ελέγξτε για γείωση και βραχυκύκλωμα
- Καλύψτε ή φυλάξτε τα γειτονικά ενεργά μέρη.
ΙΙΙ Απενεργοποίηση κυκλώματος υψηλής τάσης
Η απενεργοποίηση κυκλώματος υψηλής τάσης υβριδικού – ηλεκτρικού οχήματος είναι μία διαδικασία η οποία επιβάλλεται για τεχνικές εργασίες ή εκτεταμένες εργασίας φανοποιείας.
Με δεδομένο ότι σε ένα τρακαρισμένο υβριδικό αυτοκίνητο μπορεί τα προβλεπόμενα συστήματα απενεργοποίησης του κυκλώματος υψηλής τάσης να έχουν καταστραφεί, ο τεχνίτης θα πρέπει να γνωρίζει όλους τους ενδεδειγμένους τρόπος απενεργοποίησης, συμβατικούς και μη συμβατικούς.
Η απενεργοποίηση κυκλώματος υψηλής τάσης γίνεται όταν μία ή περισσότερες από τις παρακάτω συνθήκες ανά περίπτωση ισχύει:
• Με το κλείσιμο του διακόπτη συντήρησης υψηλής τάσης, (Service Switch). Η θέση και ο χειρισμός του διακόπτη συντήρησης διαφέρει από όχημα σε όχημα. Ο τεχνίτης θα πρέπει να γνωρίζει την θέση και την λειτουργία του διακόπτη (ασφάλιση- απασφάλιση) πριν την έναρξη εργασιών στο όχημα.

- Με την αποσύνδεση της πρίζας έκτακτης ανάγκης. Αποτελεί και τον διακόπτη συντήρησης, βρίσκεται μπροστά στο χώρο του κινητήρα ή στο πίσω στο χώρο αποσκευών. Η πρίζα ασφαλίζεται σε κατάσταση OFF ή κόβεται το επισημασμένο αντίστοιχο καλώδιο έκτακτης ανάγκης αν δεν υπάρχει άλλος τρόπος.
- Με την αποσύνδεση της αρνητικής σύνδεση της μπαταρίας χαμηλής τάσης των 12V ή 48V, αποσυνδέεται ο αρνητικός πόλος της μπαταρίας. Η διακοπή του κυκλώματος χαμηλής τάσης των 12 volts της μπαταρίας απενεργοποιεί τα ρελέ ελέγχου του κυκλώματος υψηλής τάσης, τα οποία διακόπτουν τη ροή ηλεκτρικού ρεύματος από τη συστοιχία μπαταριών υψηλής τάσης προς τους καταναλωτές.
- Με την αφαίρεση της ασφάλειας υψηλής τάσης οπού είναι εφικτό.
- Με την απενεργοποίηση του κυκλώματος χαμηλής τάσης μέσα από το Κύκλωμα Προστασίας Interlock.
- Με την ενεργοποίηση του διακόπτη ασφαλούς σύνδεσης πριζών υψηλής τάσης «High Voltage Interlock Loop» (HVIL), η αποσύνδεση μιας πρίζας υψηλής τάσης διακόπτει την υψηλή τάση.
- Με την ενεργοποίηση του συστήματος διακοπής έκτακτης ανάγκης. Σε περίπτωση σύγκρουσης του αυτοκινήτου, με ενεργοποίηση του συστήματος αερόσακων και ζωνών ασφαλείας, ενεργοποιείται το σύστημα ασφαλείας και απενεργοποιείται η υψηλή τάση.
Σημαντικό:
Επειδή ηλεκτρική ισχύς παραμένει στο ηλεκτρικό σύστημα υψηλής τάσης για 5 περίπου λεπτά (ηλεκτρικά κυκλώματα – πυκνωτές) μετά την απενεργοποίηση του διακόπτη συντήρησης, κατάσταση OFF, θα πρέπει να περιμένετε πριν την έναρξη των εργασιών για 10 λεπτά περίπου, ή ότι ορίζει ο κατασκευαστής.
Διαδικασίες και εξοπλισμός απενεργοποίηση της υψηλής τάσης σε SMART Fortwo Electric drive (EQ) (780.997 – 5AL) 2017 – 2022.
Ασφάλεια Εργασιών
Τηρείτε πάντοτε την εθνική νομοθεσία καθώς, εφαρμόστε συμπληρωματικά τα παραπάνω μέτρα ασφάλειας ανά περίπτωση και τους κανονισμούς ασφαλείας του εκάστοτε κατασκευαστή κατά την εργασία σε συστήματα υψηλής τάσης ΚΑΤ 2.
Προειδοποίηση:
Κίνδυνος ηλεκτροπληξίας!
Η εργασία στα συστήματα υψηλής τάσης πρέπει να πραγματοποιείται μόνο από πιστοποιημένους τεχνίτες υψηλής τάσης.
Τοποθετείτε κολωνάκια ασφαλείας για να επισημάνετε το χώρο εργασίας κατά την διάρκεια των εργασιών και πριν την απενεργοποίηση του κυκλώματος υψηλής τάσης
Κατά την εκτέλεση εργασιών στο σύστημα υψηλής τάσης πρέπει να χρησιμοποιείτε τα κατάλληλα μέσα ατομικής προστασίας, τα κατάλληλα εργαλεία και τον κατάλληλο εξοπλισμό.
Σημείωση:
Τα μέσα ατομικής προστασίας θα πρέπει να έχουν ελάχιστη ονομαστική τιμή κατηγορίας «0» (Class 0 Max Use Voltage 1.000V AC/1.500V DC)
Προσοχή:
Μην φορτίζετε τις μπαταρίες κατά την διάρκεια συντήρησης του οχήματος
Προτού αποσυνδέσετε την τροφοδοσία ρεύματος 12 V, βεβαιωθείτε ότι το παράθυρο της πόρτας του οδηγού είναι εντελώς ανοικτό
Προειδοποίηση:
Εάν έχει αποσυνδεθεί η τροφοδοσία ρεύματος 12 V, μην επιχειρήσετε να ανοίξετε τις πόρτες με το τζάμι της πόρτας στην κλειστή θέση. Εάν δεν τηρήσετε αυτήν την οδηγία, θα μπορούσε να σπάσει το τζάμι της πόρτας ενώ επίσης θα μπορούσε να κλειδωθεί το όχημα.
Απενεργοποίηση
- Ανάψτε την ανάφλεξη
Πίνακας οργάνων:
- Ελέγξτε για τη σωστή λειτουργία
- Αποσυνδέστε το καλώδιο φόρτισης
- Ανυψώστε το όχημα
- Μετακινήστε το μοχλό ταχυτήτων στη θέση «P»
- Τραβήξτε το χειρόφρενο
- Ανοίξτε το παράθυρο του οδηγού
- Βεβαιωθείτε, ότι όλοι οι ηλεκτρικοί καταναλωτές είναι απενεργοποιημένοι
- Σβήστε την ανάφλεξη
- Αφαιρέστε το κλειδί από το διακόπτη ανάφλεξης
Τα κλειδιά/ηλεκτρονικά κλειδιά πρέπει να αφαιρεθούν από το όχημα και να αποθηκευτούν εκτός της εμβέλειας λειτουργίας
Οχήματα με τηλεματική:
- Αποσυνδέστε τους ηλεκτρικούς συνδέσμους

- Ανοίξτε την πόρτα του οδηγού
- Πατήστε το διακόπτη ελέγχου της κλειδαριάς της πόρτας
- Περιμένετε για 3 δευτερόλεπτα
- Περιμένετε μέχρι να τεθεί το όχημα σε κατάσταση «sleep» (κατάσταση αναμονής)
- Περιμένετε 4 λεπτά
Όλα τα οχήματα:
- Αποσυνδέστε το καλώδιο γείωσης της μπαταρίας
- Αφαιρέστε τη μοκέτα του χώρου των αποσκευών
- Αφαιρέστε το κάλυμμα του κινητή
Σημαντικό:
Χρησιμοποιείτε τα μέσα ατομικής προστασίας (ΜΑΠ), μονωτικά γάντια υψηλής τάσης και δερμάτινα εξωτερικά γάντια για να εκτελέσετε το υπόλοιπο αυτής της διαδικασίας
- Αποσυνδέστε τον διακόπτη συντήρησης της μπαταρίας υψηλής τάσης

- Φυλάξτε τον διακόπτη συντήρησης της μπαταρίας υψηλής τάσης ξεχωριστά από το όχημα
- Προστατέψτε και ασφαλίστε την μη επανασύνδεση του κυκλώματος υψηλής τάσης

Προσοχή:
Μην επανασυνδέετε ποτέ τον διακόπτη συντήρησης της μπαταρίας υψηλής τάσης κατά το την διάρκεια συντήρησης του οχήματος
- Αφαιρέστε το κάλυμμα του ρελέ

Σημαντικό:
Χρησιμοποιήστε ένα πολύμετρο CAT III και καλώδια ονομαστικής τιμής κατηγορίας 3 (κατάλληλα για το χειρισμό τουλάχιστον 750 V)
Ελέγχετε πάντοτε το πολύμετρο (με μπαταρία 12 V) προτού εκτελέσετε οποιαδήποτε ρύθμιση
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ των ακίδων 1 και 3. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ των ακίδων 2 και 4. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 1 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 2 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 3 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 4 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 5 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 6 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)
Οχήματα χωρίς κωδικό εξοπλισμού: (908)

- Ελέγξτε την τάση μεταξύ των ακίδων 2 και 5. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ των ακίδων 3 και 4. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ των ακίδων 6 και 1. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 1 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 2 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 3 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)
- Ελέγξτε την τάση μεταξύ της ακίδας 4 και της γείωσης. Τιμή: (≤ 60V)

Η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί όταν η κατάσταση του συστήματος υψηλής τάσης επιβεβαιωθεί ως απενεργοποιημένη.
Συνδεθείτε για να δείτε όλο το περιεχόμενο
Αν είστε συνδρομητής παρακαλούμε συνδεθείτε με το όνομα χρήστη και τον κωδικό σας για να διαβάστε όλο το άρθρο. Αν δεν είστε συνδρομητής ή η συνδρομή σας έχει λήξει παρακαλούμε εγγραφείτε ή ανανεώστε την συνδρομή σας.


