Οι Εισαγωγικές εταιρείες αυτοκινήτων πρέπει κατά το νόμο να παρέχουν το βιβλίο οδηγιών χρήσης τυπωμένο στα Ελληνικά;

1,7Χιλ.

• Οι Ελληνικές Εισαγωγικές εταιρείες αυτοκινήτων πρέπει κατά το νόμο να παρέχουν το βιβλίο οδηγιών χρήσης τυπωμένο στα Ελληνικά;
• Είναι νόμιμη η τάση κατάργησής του από επιλογή κάποιων εισαγωγικών εταιρειών;
• Μια καταγγελία ιδιώτη ήταν η αιτία, ώστε το Ινστιτούτο ΙΔΕΕΑ να αναζητήσει την αλήθεια γύρω από τη συγκεκριμένη καταγγελία. Το διασταύρωσε με συνέντευξη από την Νομικό μας Σύμβολο και η εφημερίδα «το Συνεργείο του Αυτοκινήτου» δημοσιεύει τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας με ερωτήσεις που υποβάλαμε στην Νομικό της εταιρείας μας.

Σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία, οι εισαγωγικές εταιρείες αυτοκινήτων έχουν την υποχρέωση να παρέχουν το εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης τυπωμένο στα Ελληνικά. Αυτή η υποχρέωση βασίζεται σε διατάξεις που αφορούν την προστασία του καταναλωτή, οι οποίες απαιτούν όλα τα προϊόντα που πωλούνται στην Ελλάδα να συνοδεύονται από οδηγίες χρήσης στην Ελληνική γλώσσα, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να τα χρησιμοποιεί με ασφάλεια και ορθότητα.

Συγκεκριμένα, αυτή η υποχρέωση προκύπτει από διάφορες νομοθετικές πράξεις, όπως:

• Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία και αφορούν την έγκριση τύπου οχημάτων και τις υποχρεώσεις των κατασκευαστών/εισαγωγέων.
• Νόμοι για την Προστασία του Καταναλωτή, οι οποίοι προβλέπουν ότι οι πληροφορίες που αφορούν ένα προϊόν (όπως οι οδηγίες χρήσης και τεχνική υποστήριξη) πρέπει να είναι σαφείς, κατανοητές και στην επίσημη γλώσσα της χώρας όπου πωλείται το προϊόν.

Επομένως, είναι υποχρεωτικό για κάθε νέο αυτοκίνητο που πωλείται στην Ελλάδα να διαθέτει το εγχειρίδιο χρήσης μεταφρασμένο και τυπωμένο στα ελληνικά.

ΕΡ. Βάση ποιου νόμου υποχρεούνται οι εισαγωγικές να παρέχουν τυπωμένο Βιβλίο Οδηγιών χρήσης;

ΑΠ. Η υποχρέωση των εισαγωγικών εταιρειών αυτοκινήτων να παρέχουν το εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης στην ελληνική γλώσσα, πηγάζει κυρίως από τον Νόμο 2251/1994 “Προστασία των Καταναλωτών”.

Συγκεκριμένα, ο νόμος αυτός, ο οποίος έχει ενσωματώσει και Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θέτει ένα γενικό πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών. Ένα από τα βασικά δικαιώματα του καταναλωτή που προασπίζεται ο νόμος είναι το δικαίωμα στην πληροφόρηση.

Παρ’ ότι ο νόμος δεν αναφέρει ρητά “εγχειρίδια αυτοκινήτων”, οι διατάξεις του είναι αρκετά γενικές και εφαρμόζονται σε όλα τα προϊόντα που πωλούνται στην Ελληνική αγορά. Η παροχή ενός εγχειριδίου χρήσης σε γλώσσα που ο καταναλωτής δεν κατανοεί, θεωρείται έλλειψη πληροφόρησης και μπορεί να καταστεί επικίνδυνη για την ασφάλεια και την ορθή χρήση του προϊόντος.

Επιπλέον, ο νόμος ορίζει ότι οι γενικοί όροι των συμβάσεων και οι πληροφορίες που σχετίζονται με την πώληση ενός προϊόντος πρέπει να είναι διατυπωμένες με σαφή, συγκεκριμένο και εύληπτο τρόπο, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να κατανοήσει πλήρως το περιεχόμενό τους απαιτείται, σύμφωνα με το νόμο, με ρητή προς τούτο διάταξη, η χρήση της Ελληνικής γλώσσας.

Συνοψίζοντας, η υποχρέωση αυτή βρίσκει έρεισμα στο ευρύτερο πλαίσιο του Νόμου 2251/1994 για την προστασία του καταναλωτή και στο δικαίωμα του τελευταίου για πλήρη και σαφή πληροφόρηση στην εθνική του γλώσσα.

ΕΡ. Είναι αρκετό να έχει ο καταναλωτής την πληροφόρηση ηλεκτρονικά στο διαδίκτυο αντί σε τυπωμένο βιβλίο στο αυτοκίνητο;

ΑΠ. Αυτή είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση, καθώς αγγίζει τη μετάβαση από τα παραδοσιακά έντυπα στα ψηφιακά μέσα.
Η απάντηση, με βάση την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία, είναι ότι η ηλεκτρονική πληροφόρηση δεν αρκεί από μόνη της και δεν αντικαθιστά πλήρως το τυπωμένο βιβλίο οδηγιών χρήσης.

Ο λόγος γι’ αυτό βασίζεται στην αρχή της προστασίας του καταναλωτή, όπως αυτή διατυπώνεται στον Νόμο 2251/1994. Οι βασικές αιτιολογήσεις είναι οι εξής:

• Δικαίωμα στην άμεση και συνεχή πρόσβαση: Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή απλής δυσλειτουργίας, ο οδηγός πρέπει να έχει άμεση και εύκολη πρόσβαση στις οδηγίες, χωρίς να εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα ρεύματος, σύνδεσης στο διαδίκτυο ή λειτουργίας της συσκευής που χρησιμοποιεί για να το δει (π.χ. smartphone, tablet). Η πρόσβαση στο εγχειρίδιο είναι κρίσιμη για την ασφαλή χρήση του οχήματος.
• Πλήρης πληροφόρηση σε όλες τις συνθήκες: Το τυπωμένο βιβλίο είναι διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή, ακόμα και αν το αυτοκίνητο βρίσκεται σε απομακρυσμένη περιοχή χωρίς σήμα κινητής τηλεφωνίας ή αν η μπαταρία του οχήματος έχει αποφορτιστεί και ο οδηγός χρειάζεται οδηγίες για μια συγκεκριμένη λειτουργία (π.χ. πώς να ανοίξει το καπό με μηχανικό τρόπο).
• Εύκολη χρήση: Ένα τυπωμένο εγχειρίδιο επιτρέπει στον χρήστη να ανατρέξει σε πολλές σελίδες ταυτόχρονα, να κάνει συγκρίσεις, να κρατήσει σημειώσεις ή να το δει χωρίς να αποσπάται η προσοχή του από την οδήγηση, κάτι που δεν ισχύει πάντα με μια ηλεκτρονική συσκευή.

Ενώ οι κατασκευαστές παρέχουν συχνά ηλεκτρονικές εκδόσεις των εγχειριδίων (PDF, εφαρμογές κ.λπ.), αυτές θεωρούνται συμπληρωματικές και όχι υποκατάστατες του έντυπου εγχειριδίου, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας. Η υποχρέωση της παροχής του έντυπου εγχειριδίου στα ελληνικά είναι έχει θεσπιστεί για να διασφαλιστεί ότι κάθε καταναλωτής, ανεξάρτητα από τις τεχνολογικές του ικανότητες και γνώσεις ή τις συνθήκες χρήσης, έχει πλήρη, άμεση και ορθή πρόσβαση στις απαραίτητες πληροφορίες.

Συνοψίζοντας, αν και η τεχνολογία εξελίσσεται και η ψηφιοποίηση είναι πλέον μέρος της καθημερινότητάς μας, η προστασία του καταναλωτή, ειδικά σε θέματα ασφαλείας, παραμένει προτεραιότητα. Για τον λόγο αυτό, το τυπωμένο εγχειρίδιο εξακολουθεί να θεωρείται απαραίτητο, ενώ η ηλεκτρονική του μορφή είναι μια επιπλέον, χρήσιμη, συμπληρωματική όμως, παροχή.

ΕΡ. Το βιβλίο οδηγιών χρήσης μπορεί να είναι χρήσιμο και για τον μηχανικό που συντηρεί το συγκεκριμένο αυτοκίνητο;

ΑΠ. Ναι, απολύτως. Το βιβλίο οδηγιών χρήσης (εγχειρίδιο κατόχου) είναι εξαιρετικά σημαντικό και χρήσιμο και για τον μηχανικό που συντηρεί το αυτοκίνητο, ακόμα και αν ο σκοπός του δεν είναι πρωτίστως αυτός.
Ενώ οι επαγγελματίες μηχανικοί βασίζονται σε πιο εξειδικευμένα εγχειρίδια επισκευής και διαγνωστικά εργαλεία (τα οποία περιέχουν αναλυτικά διαγράμματα, κωδικούς σφαλμάτων και διαδικασίες αποσυναρμολόγησης/συναρμολόγησης), το εγχειρίδιο του κατόχου μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες, όπως:

• Πληροφορίες συντήρησης: Το εγχειρίδιο αναφέρει τα προτεινόμενα διαστήματα συντήρησης (service) και τις εργασίες που πρέπει να γίνουν σε κάθε στάδιο (π.χ. αλλαγή λαδιών, φίλτρων, ιμάντα χρονισμού κ.λπ.).
• Τεχνικές προδιαγραφές: Περιέχει πληροφορίες για τους τύπους υγρών (π.χ. λάδια κινητήρα, υγρά φρένων, υγρά ψύξης) που πρέπει να χρησιμοποιούνται, τις πιέσεις των ελαστικών, καθώς και τις χωρητικότητες των διαφόρων συστημάτων.
• Ειδικές λειτουργίες και χαρακτηριστικά: Ο μηχανικός μπορεί να χρειαστεί να ανατρέξει στο εγχειρίδιο για να κατανοήσει τη λειτουργία κάποιων ειδικών συστημάτων ή ηλεκτρονικών βοηθημάτων που είναι μοναδικά για το συγκεκριμένο μοντέλο ή έκδοση.
• Αναγνώριση ενδείξεων και προειδοποιήσεων: Το εγχειρίδιο επεξηγεί τι σημαίνει κάθε φωτεινή ένδειξη στον πίνακα οργάνων. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τον μηχανικό να κάνει μια αρχική διάγνωση ή να επιβεβαιώσει το πρόβλημα που περιγράφει ο οδηγός.
• Βασικές οδηγίες επισκευής/αντικατάστασης: Περιέχει οδηγίες για βασικές εργασίες, όπως η αντικατάσταση μιας ασφάλειας ή μιας λάμπας, οι οποίες μπορεί να βοηθήσουν τον μηχανικό να εξοικονομήσει χρόνο.

Συνοπτικά, παρόλο που το εγχειρίδιο κατόχου δεν είναι ο “πρωταρχικός” οδηγός για έναν επαγγελματία μηχανικό, λειτουργεί ως ένα πολύ χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο. Του επιτρέπει να κατανοήσει καλύτερα και ταχύτερα το όχημα από την πλευρά του χρήστη και να έχει άμεση πρόσβαση σε βασικές και ουσιώδεις τεχνικές πληροφορίες, χωρίς να χρειάζεται να τις αναζητήσει σε ψηφιακή μορφή κι ανάλογα με τον τύπο του εκάστοτε οχήματος, κάτι που μπορεί να επισπεύσει τη διαδικασία συντήρησης ή διάγνωσης.

ΕΡ. Μπορεί ο καταναλωτής να απαιτήσει την ύπαρξη του τυπωμένου βιβλίου αντί ενός ελληνικού pdf αναρτημένο κάπου στο διαδίκτυο;

ΑΠ. Ναι, σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία και τις σχετικές διατάξεις του Νόμου 2251/1994 “Προστασία των Καταναλωτών”, ο καταναλωτής έχει το δικαίωμα να απαιτήσει τη χορήγηση του τυπωμένου εγχειριδίου χρήσης στα Ελληνικά. Για την ακρίβεια, σύμφωνα με το άρθρο 5β παρ.1 του Ν. 2251/1994 , ορίζεται ότι οι κατασκευαστές και οι εισαγωγικές εταιρείες εμπορίας αυτοκινήτων οφείλουν να το παρέχουν, ανεξάρτητα αν αυτό ζητηθεί από τον καταναλωτή.

Πιο συγκεκριμένα, στη διάταξη αυτή αναφέρεται ότι : «1. Ο παραγωγός οφείλει να παρέχει στον καταναλωτή σαφείς και πλήρεις οδηγίες για τη χρήση, τη διατήρηση, τη συντήρηση και την πλήρη αξιοποίηση του αγαθού κατά τη χρήση και τη διατήρησή του. Οι οδηγίες αυτές πρέπει να παρέχονται στην ελληνική γλώσσα ή σε σύμβολα διεθνώς καθιερωμένα εγγράφως ή πάνω σε σταθερό μέσο αποτύπωσης, που είναι διαθέσιμο και προσιτό στον καταναλωτή. Από την εφαρμογή αυτή εξαιρούνται τα προϊόντα που είναι απλά στην κατασκευή, τη χρήση και τη συντήρησή τους, εφόσον για τα προϊόντα αυτά δεν παρέχονται από τον κατασκευαστή οδηγίες σε οποιαδήποτε γλώσσα.» Σημειώνεται ότι στο άρθρο 1α αρ.4 του ίδιου Ν. 2251/1994 διευκρινίζεται ότι ως παραγωγός νοείται ο κατασκευαστής ενός καταναλωτικού αγαθού, ο εισαγωγέας του καταναλωτικού αγαθού σε κράτος μέλος της ΕΕ και κάθε πρόσωπο που παρουσιάζεται ως παραγωγός, θέτοντας επ΄αυτού το όνομά του, στο σήμα του ή άλλο διακριτικό σημείο, ώστε στη ρύθμιση αυτή, ασφαλώς υπάγονται οι εισαγωγικές εταιρείες αυτοκινήτων.

Οι λέξεις “εγγράφως” και «πάνω σε σταθερό μέσο αποτύπωσης» εδώ ερμηνεύονεται και νοούνται ως έντυπη μορφή. Παρόλο που η νομοθεσία εξελίσσεται, η συγκεκριμένη διάταξη δεν έχει τροποποιηθεί στην κατεύθυνση που να δίνει πλήρη ισχύ στην ηλεκτρονική μορφή έναντι της έντυπης για προϊόντα που αφορούν την ασφάλεια, όπως είναι τα αυτοκίνητα.

Επιπλέον, όπως προαναφέρθηκε, η παροχή ενός τυπωμένου εγχειριδίου διασφαλίζει το δικαίωμα του καταναλωτή στην άμεση και απρόσκοπτη πρόσβαση στις πληροφορίες, ανεξάρτητα από τεχνικούς περιορισμούς (διαθεσιμότητα ρεύματος, πρόσβαση στο διαδίκτυο, λειτουργία συσκευής). Αυτή η άμεση πρόσβαση είναι κρίσιμη για την ασφάλεια του οδηγού και των επιβαινόντων.

Επομένως, εάν μια εισαγωγική εταιρεία αυτοκινήτων παρέχει μόνο ηλεκτρονική μορφή (π.χ. PDF) του εγχειριδίου, ο καταναλωτής μπορεί να διαμαρτυρηθεί και να απαιτήσει την παροχή του τυπωμένου βιβλίου. Σε περίπτωση άρνησης, μπορεί να απευθυνθεί σε αρμόδιους φορείς προστασίας του καταναλωτή, όπως η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή (τηλεφωνική γραμμή 1520) ή στο Συνήγορο του Καταναλωτή.

ΕΡ. Υπάρχουν μέχρι σήμερα γνωστές καταγγελίες;

ΑΠ. Παρόλο που η υποχρέωση για παροχή τυπωμένου εγχειριδίου στα ελληνικά είναι σαφής, η αναζήτηση για συγκεκριμένες, επώνυμες και πρόσφατες καταγγελίες καταναλωτών κατά εισαγωγικών εταιρειών αυτοκινήτων για το συγκεκριμένο θέμα, δεν φέρνει στο φως δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες ή πορίσματα ή δικαστικές αποφάσεις.

Αυτό οφείλεται σε διάφορους λόγους:

• Επίλυση εξωδικαστικά: Οι περισσότερες υποθέσεις πιθανότατα επιλύονται εξωδικαστικά, μέσω διαπραγματεύσεων ή διαμεσολάβησης μεταξύ του καταναλωτή και της εταιρείας με ρήτρα απορρήτου. Οι εταιρείες, για να αποφύγουν νομικά προβλήματα και αρνητική δημοσιότητα, εκτιμάται ότι ανταποκρίνονται στο αίτημα του καταναλωτή, όταν αυτό τίθεται ξεκάθαρα.
• Απόκρυψη πληροφοριών: Τα αποτελέσματα των καταγγελιών, ακόμα και αν καταλήξουν σε επίσημους φορείς όπως ο Συνήγορος του Καταναλωτή, δεν δημοσιοποιούνται πάντα με όλες τις λεπτομέρειες (ονόματα εταιρειών, προϊόντων κ.λπ.) για λόγους προστασίας προσωπικών δεδομένων και εμπορικού απορρήτου.
• Γενικές καταγγελίες: Οι καταγγελίες που αφορούν αντιπροσωπείες αυτοκινήτων και μοτοσικλετών είναι συνήθως γενικές και περιλαμβάνουν μια ευρεία γκάμα θεμάτων (όπως καθυστερήσεις, ελαττωματικά ανταλλακτικά, όροι εγγύησης), χωρίς να γίνεται ειδική αναφορά στο θέμα του εγχειριδίου.

Ωστόσο, η ύπαρξη του Νόμου 2251/1994 και των αρμόδιων φορέων (Συνήγορος του Καταναλωτή, Γενική Γραμματεία Εμπορίου) δημιουργεί το νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στον καταναλωτή να υποβάλει καταγγελία. Οι υπηρεσίες αυτές λειτουργούν ακριβώς για να επιλύουν τέτοια ζητήματα, ακόμα και αν δεν βλέπουμε τα αποτελέσματα δημοσιευμένα ευρέως.
Εν κατακλείδι, αν και δεν υπάρχουν εύκολα προσβάσιμες δημοσιευμένες καταγγελίες για αυτό το θέμα, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υφίστανται. Η νομική βάση για μια τέτοια αξίωση από τον καταναλωτή είναι ισχυρή και έγκυρη και οποιαδήποτε παραβίαση της υποχρέωσης για παροχή του τυπωμένου εγχειριδίου στα ελληνικά, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο καταγγελίας στους αρμόδιους φορείς και να απαιτηθεί πλήρης συμμόρφωση.

---