Περιεχόμενα Άρθρου
Συνεχίζοντας την έρευνα σχετικά με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και επειδή ‘‘αν δεν παινέψουμε και το σπίτι μας θα πέσει να μας πλακώσει’’, το Ινστιτούτο ΙΔΕΕΑ έχοντας πάντα στόχο την ασφάλεια και πάντα πρωτοπόρο σε αυτά τα θέματα, πριν 14 περίπου χρόνια πραγματοποίησε μία ανάλογη έρευνα.
Ήταν η εποχή που τα υβριδικά οχήματα είχαν αρχίσει να καταφθάνουν ευρέως στην χώρα μας και οι ψίθυροι σχετικά με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία να δίνουν και να παίρνουν. Το Ινστιτούτο συνεχίζοντας την παράδοσή, θα σας παρουσιάσει και τις δικές του μετρήσεις για τα σημερινά ηλεκτροκίνητα οχήματα σε επόμενο άρθρο με τα νέα του όργανα μέτρησης.
Επισημάνσεις:
• Για όσους δε, θέλουν να ανατρέξουν και στο παρελθόν, να δουν τί γινόταν τότε και τί σήμερα, δεν έχουν παρά να ανατρέξουν στο ακόλουθο link σχετική έρευνα του Ινστιτούτου ΙΔΕΕΑ το 2011 παρακαλώ με θέμα Ηλεκτρομαγνητική Ακτινοβολία και ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ με 4.500 αναγνώσεις. Σημειώσετε ότι διεξήχθησαν μετρήσεις σύμφωνα με την τότε ισχύουσα νομοθεσία όπως αναφέρονται στα 2 σχετικά άρθρα.
1) https://tosynergeio.gr/texnika/perivallon-texnologies-antirypansis/2011-12-16-13-38-36/
2) https://tosynergeio.gr/texnika/perivallon-texnologies-antirypansis/2011-11-24-11-09-12/
• Το 2001, ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ταξινόμησε τα μαγνητικά πεδία ELF ως «πιθανώς καρκινογόνα για τον άνθρωπο» με βάση τη συνεχή έρευνα που διαπίστωσε, διπλάσια αύξηση της παιδικής λευχαιμίας που σχετίζεται με την έκθεση σε μαγνητικά πεδία σε οικιακούς χώρους. Τα αρνητικά αποτελέσματα της έρευνας έχουν αυξηθεί από εκείνη την ημερομηνία.
• Περισσότερες σχετικές πληροφορίες μπορείτε να διαβάστε εδώ: https://ehtrust.org/
Ποια είναι τα είδη ακτινοβολίας από τα συστήματα οχημάτων υψηλής τάσης, μπαταρία, inverter, καλωδιώσεις;
Τα συστήματα ηλεκτρικών οχημάτων, όπως οι μπαταρίες, οι μετατροπείς (inverters) και οι καλωδιώσεις, εκπέμπουν κυρίως ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (EMF).
Χαρακτηριστικά της Ηλεκτρομαγνητικής Ακτινοβολίας από τα Ηλεκτρικά Οχήματα
Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία από τα ηλεκτρικά οχήματα προέρχεται από τα ισχυρά ηλεκτρικά ρεύματα που διαρρέουν τα εξαρτήματα.
• Προέλευση: Η ακτινοβολία δημιουργείται από την κίνηση των ηλεκτρονίων (ηλεκτρικό πεδίο) και την επακόλουθη δημιουργία μαγνητικών πεδίων. Οι μετατροπείς, που αλλάζουν το συνεχές ρεύμα της μπαταρίας σε εναλλασσόμενο για τον ηλεκτροκινητήρα, είναι μία από τις κύριες πηγές αυτής της ακτινοβολίας λόγω των ταχέων μεταβολών ρεύματος.
• Τύπος Ακτινοβολίας: Πρόκειται για μη ιονίζουσα ακτινοβολία, η οποία βρίσκεται στο χαμηλότερο άκρο του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Σε αντίθεση με την ιονίζουσα ακτινοβολία (όπως οι ακτίνες Χ ή η ακτινοβολία γάμμα). Η μη ιονίζουσα ακτινοβολία δεν έχει αρκετή ενέργεια για να αποσπάσει ηλεκτρόνια από τα άτομα ή τα μόρια, επομένως δεν προκαλεί βλάβες στο ανθρώπινο DNA.
• Ένταση: Η ένταση της ακτινοβολίας είναι μεγαλύτερη κοντά στην πηγή, όπως η μπαταρία ή ο μετατροπέας, και μειώνεται γρήγορα με την απόσταση.
• Προστασία: Οι κατασκευαστές οχημάτων χρησιμοποιούν μέτρα θωράκισης (π.χ. μεταλλικά περιβλήματα) και εφαρμόζουν στρατηγική τοποθέτηση των εξαρτημάτων για να περιορίσουν την έκθεση των επιβατών στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία.
Συνοπτικά, τα ηλεκτρικά οχήματα εκπέμπουν μη ιονίζουσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, η οποία είναι παρόμοια με αυτήν που παράγεται από πολλές άλλες ηλεκτρικές συσκευές και θεωρείται γενικά ασφαλής στα επίπεδα που συναντώνται σε ένα καλά σχεδιασμένο Ηλεκτρικό / Υβριδικό όχημα.
Πώς ελέγχεται η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία από το συνεργείο επισκευής αυτοκινήτων;
Ο έλεγχος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (EMF) σε ένα ηλεκτρικό όχημα γίνεται συνήθως από εξειδικευμένα συνεργεία ή ανεξάρτητα εργαστήρια που διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό και την απαραίτητη τεχνογνωσία. Δεν πρόκειται για μια τυπική διαδικασία που εκτελείται σε ένα συνηθισμένο σέρβις, εκτός αν ζητηθεί ειδικά από τον ιδιοκτήτη ή αν υπάρχει υποψία κάποιου προβλήματος.
Διαδικασία Ελέγχου
Ο έλεγχος περιλαμβάνει τη μέτρηση των ηλεκτρικών και μαγνητικών πεδίων σε διάφορα σημεία μέσα και γύρω από το όχημα.
• Χρήση Ειδικού Μετρητή: Χρησιμοποιούνται ειδικοί ψηφιακοί μετρητές EMF, οι οποίοι μπορούν να ανιχνεύσουν την ένταση των ηλεκτρικών και μαγνητικών πεδίων σε συγκεκριμένες μονάδες (π.χ., μίλιγκάους – mG για τα μαγνητικά πεδία).
• Μέτρηση σε Καθορισμένα Σημεία: Ο τεχνικός τοποθετεί τον μετρητή σε διάφορα σημεία του οχήματος, όπως:
- Κάθισμα οδηγού και συνοδηγού: Μετράται η έκθεση των επιβατών.
- Χώρος της μπαταρίας: Αξιολογείται η ακτινοβολία που εκπέμπει η κύρια πηγή.
- Καλωδιώσεις υψηλής τάσης: Ελέγχονται οι γραμμές που μεταφέρουν το ρεύμα.
- Inverter και ηλεκτροκινητήρας: Αυτά τα εξαρτήματα είναι γνωστές πηγές EMF λόγω της λειτουργίας τους.
• Σύγκριση με τα Όρια: Οι τιμές που καταγράφονται από τον μετρητή συγκρίνονται με τα διεθνή πρότυπα ασφαλείας και τις συστάσεις για την έκθεση σε EMF. Τα ηλεκτρικά οχήματα σχεδιάζονται από τους κατασκευαστές ώστε να πληρούν αυτά τα αυστηρά πρότυπα, ελαχιστοποιώντας έτσι την έκθεση των επιβατών.
Γιατί δεν Είναι Συνηθισμένος Έλεγχος;
Ο έλεγχος της EMF δεν είναι μέρος της τυπικής συντήρησης, καθώς η ακτινοβολία από τα ηλεκτρικά οχήματα είναι μη ιονίζουσα και η έκθεση των επιβατών θεωρείται ασφαλής. Οι κατασκευαστές έχουν ήδη ενσωματώσει μέτρα προστασίας και θωράκισης στα οχήματα, καθιστώντας τον τακτικό έλεγχο περιττό εκτός από ειδικές περιπτώσεις.
Επιπλέον, ο έλεγχος της μπαταρίας ενός ηλεκτρικού οχήματος από ένα συνεργείο επικεντρώνεται κυρίως στην κατάσταση της υγείας (State of Health – SOH) της μπαταρίας και στην απόδοση του συστήματος φόρτισης, όχι στην εκπομπή ακτινοβολίας.
Πως γίνεται η μέτρηση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και με ποια όργανα μέτρησης;
Για να μετρήσει την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (EMF) από ένα ηλεκτρικό όχημα και να τη συγκρίνει με τα νομοθετημένα όρια, ένας τεχνικός χρειάζεται φορητό μετρητή EMF και πρόσβαση στις σχετικές προδιαγραφές.
Υπάρχουν στην αγορά διάφορα είδη φορητών μετρητών EMF, οι οποίοι είναι ειδικά σχεδιασμένοι για να μετρούν τόσο το μαγνητικό όσο και το ηλεκτρικό πεδίο.
Τέτοιοι είναι:
• Ανιχνευτές Μαγνητικού Πεδίου: Μετρούν την ένταση του μαγνητικού πεδίου σε μονάδες όπως μίλιγκάους (mG) ή μικροτέσλα (μT).
• Ανιχνευτές Ηλεκτρικού Πεδίου: Μετρούν την ένταση του ηλεκτρικού πεδίου σε βολτ ανά μέτρο (V/m).
• Εύρος Συχνότητας: Είναι σημαντικό το όργανο να καλύπτει το κατάλληλο εύρος συχνοτήτων, καθώς η ακτινοβολία από τα ηλεκτρικά οχήματα είναι χαμηλής συχνότητας (κυρίως στο εύρος των 50 Hz και πάνω).
Νομοθετημένα Όρια και Πρότυπα
Η σύγκριση των μετρήσεων γίνεται με βάση διεθνή και εθνικά πρότυπα.
• ICNIRP (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection): Είναι η κύρια διεθνής αρχή που θέτει τις κατευθυντήριες γραμμές για την ασφαλή έκθεση σε μη ιονίζουσα ακτινοβολία. Τα περισσότερα κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, έχουν υιοθετήσει τα όρια της ICNIRP.
• Ελληνική Νομοθεσία: Στην Ελλάδα, η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) 3060/ΦΟΡ 238 (ΦΕΚ 512/Β’/25-04-2002) καθορίζει τα όρια έκθεσης του κοινού σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία χαμηλών συχνοτήτων.
• Πρότυπα Κατασκευαστών: Οι κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων συμμορφώνονται με αυστηρά πρότυπα ασφαλείας, όπως το ECE R10 (για την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα των οχημάτων).
Ενώ ένας τεχνικός μπορεί να χρησιμοποιήσει φορητό μετρητή για να καταγράψει τις τιμές EMF σε ένα όχημα, οι κατασκευαστές έχουν ήδη εξασφαλίσει ότι τα οχήματά τους λειτουργούν εντός των ασφαλών ορίων. Η μέτρηση από ανεξάρτητο τεχνικό είναι χρήσιμη για επιβεβαίωση ή σε περίπτωση που υπάρχει ειδική ανησυχία.
Τί θα πρέπει να μετρά ένα αξιόπιστο φορητό όργανο EMF.
Για τη μέτρηση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (EMF) σε ένα ηλεκτρικό όχημα, μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα σε διάφορα φορητά όργανα, ανάλογα με τον προϋπολογισμό και τις ανάγκες σας.
Είναι σημαντικό το όργανο να μετρά και τα τρία βασικά πεδία:
- Μαγνητικό Πεδίο (B-field): Σε μονάδες mG (milliGauss) ή μT (microTesla).
- Ηλεκτρικό Πεδίο (E-field): Σε μονάδες V/m (Volt ανά μέτρο).
- Ακτινοβολία Ραδιοσυχνοτήτων (RF): Σε μονάδες μW/m² (microwatt ανά τετραγωνικό μέτρο).
Τι υπάρχει στην αγορά σχετικά με τα «Φορητά Όργανα EMF»;
Μερικά από τα όργανα που υπάρχουν στην αγορά και μπορεί να τα χρησιμοποιήσει ένας τεχνίτης για να έχει αξιόπιστα αποτελέσματα είναι:
• Trifield TF2: Θεωρείται ένας από τους πιο αξιόπιστους μετρητές για αρχάριους και επαγγελματίες. Είναι εύκολος στη χρήση, έχει καλή ακρίβεια στις μετρήσεις του μαγνητικού πεδίου και μετρά και τα τρία πεδία.
• Cornet ED78G ή νεότερο μοντέλο: Πρόκειται για έναν συνδυαστικό μετρητή που είναι δημοφιλής για την ακρίβεια και την ευαισθησία του, ειδικά στις μετρήσεις RF.
• Extech EMF450: Το Extech είναι μια αξιόπιστη μάρκα στον χώρο των οργάνων μέτρησης και έχει μοντέλα που είναι κατάλληλα για τη μέτρηση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (EMF) σε ηλεκτρικά οχήματα (EVs).
• Gauss Meter (Μόνο για Μαγνητικά Πεδία): Εάν ενδιαφέρεστε αποκλειστικά για τα μαγνητικά πεδία που εκπέμπονται από τη μπαταρία και τις καλωδιώσεις υψηλής τάσης, ένας απλός Gaussmeter μπορεί να είναι μια καλή επιλογή, με πιο προσιτό κόστος.
Τι να προσέξετε πριν την αγορά;
• Εύρος Συχνότητας: Βεβαιωθείτε ότι ο μετρητής μπορεί να ανιχνεύσει συχνότητες στο εύρος των χαμηλών συχνοτήτων (ELF), καθώς οι κινητήρες και οι μετατροπείς των ηλεκτρικών οχημάτων λειτουργούν σε αυτό το φάσμα (έως 300 Hz).
• Τύπος Μετρητή: Επιλέξτε έναν μετρητή που μετρά και τα μαγνητικά και τα ηλεκτρικά πεδία, καθώς και τα πεδία RF – Radio Frequency Fields. Αυτό θα σας δώσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της ακτινοβολίας.
• Ακρίβεια: Αναζητήστε κριτικές και αξιολογήσεις από ανεξάρτητους τεχνικούς και εργαστήρια για να διασφαλίσετε την αξιοπιστία του οργάνου.
Γιατί η Extech είναι ίσως η πλεον κατάλληλη για τη μέτρηση σε EVs;
Η Extech, ως μέρος της FLIR Systems, έχει καλή φήμη στην κατασκευή ποιοτικών και επαγγελματικών οργάνων μέτρησης. Τα προϊόντα της χρησιμοποιούνται από επαγγελματίες σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρολογίας και της περιβαλλοντικής μέτρησης.
Ορισμένα μοντέλα της Extech είναι σχεδιασμένα με χαρακτηριστικά που τα καθιστούν κατάλληλα για τη μέτρηση σε EVs όπως:
- Μέτρηση Τριπλού Άξονα (Triple Axis): Μοντέλα όπως το Extech EMF450 διαθέτει αισθητήρα τριών αξόνων (X, Y, Z). Αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί επιτρέπει την ακριβή μέτρηση του μαγνητικού πεδίου, ανεξάρτητα από τον προσανατολισμό του οργάνου. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε έναν πολύπλοκο χώρο όπως το εσωτερικό ενός αυτοκινήτου.
- Εύρος Συχνότητας: Τα μοντέλα της Extech για χαμηλές συχνότητες (ELF/EMF) καλύπτουν το εύρος από 30 Hz έως 300 Hz, το οποίο είναι ακριβώς το φάσμα που παράγεται από τα ηλεκτρολογικά συστήματα ενός EV.
- Μέτρηση Πολλαπλών Πεδίων: Μοντέλα όπως το Extech EMF450 είναι «3-σε-1» και μετρούν ταυτόχρονα το μαγνητικό, το ηλεκτρικό πεδίο και τα ραδιοκυκλώματα (RF). Αυτό παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ακτινοβολίας στο όχημα.
Προτεινόμενα Μοντέλα της Extech για EVs:
• Extech EMF450 Multi-Field EMF Meter: Είναι μία από τις πιο δημοφιλείς επιλογές, καθώς είναι φορητό, εύκολο στη χρήση και μετρά ταυτόχρονα και τα τρία πεδία. Η οθόνη του δείχνει τα αποτελέσματα ταυτόχρονα, καθιστώντας τη διαδικασία πιο απλή.
• Extech 480826 Triple Axis EMF Tester: Είναι μια πιο εξειδικευμένη επιλογή για επαγγελματική χρήση, εστιασμένη στη μέτρηση του μαγνητικού πεδίου με υψηλή ακρίβεια.
Συνοψίζοντας, τα όργανα της Extech είναι μια εξαιρετική και αξιόπιστη επιλογή για την επιβεβαίωση των επιπέδων EMF σε ένα ηλεκτρικό όχημα.
Ωστόσο, είναι πάντα καλό να ελέγχετε τις προδιαγραφές του κάθε μοντέλου για να βεβαιωθείτε ότι καλύπτουν τις συγκεκριμένες ανάγκες σας.
Ποια είναι τα Νομοθετημένα Όρια για Ελλάδα και Ευρώπη;
Τα νομοθετημένα όρια για την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (EMF) τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη βασίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές της Διεθνούς Επιτροπής για την Προστασία από τη Μη Ιονίζουσα Ακτινοβολία (ICNIRP).
Όρια στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω της Σύστασης του Συμβουλίου 1999/519/ΕΚ, υιοθέτησε τα όρια της ICNIRP του 1998, τα οποία θεωρούνται τα βασικά επίπεδα αναφοράς για την έκθεση του κοινού.
Τα όρια αυτά έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν από τις αποδεδειγμένες θερμικές επιπτώσεις της ακτινοβολίας, δηλαδή την αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος.
Για τις χαμηλές συχνότητες, όπως αυτές που εκπέμπονται από τα ηλεκτρικά οχήματα, τα όρια βασίζονται στην ένταση του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου.
Παραδείγματα ορίων αναφοράς της ICNIRP (1998):
• Μαγνητική Επαγωγή (Magnetic Flux Density, B):
Για συχνότητα 50 Hz (συχνότητα δικτύου), το όριο είναι 100 μT (microTesla) ή 1000 mG (milliGauss).
Οι συχνότητες στα ηλεκτρικά οχήματα είναι λίγο υψηλότερες, αλλά τα όρια παραμένουν σε παρόμοια επίπεδα.
• Ένταση Ηλεκτρικού Πεδίου (Electric Field Strength, E):
Για συχνότητα 50 Hz, το όριο είναι 5000 V/m (Volt ανά μέτρο).
Αυτά τα όρια είναι επίπεδα αναφοράς, δηλαδή αν η μέτρηση είναι κάτω από αυτά τα επίπεδα, τότε θεωρείται ότι η έκθεση είναι ασφαλής.
Όρια στην Ελλάδα
Η Ελλάδα έχει υιοθετήσει μια πιο αυστηρή προσέγγιση σε σύγκριση με τα όρια της Ε.Ε. και της ICNIRP, εφαρμόζοντας έναν πρόσθετο συντελεστή ασφαλείας.
Γενικός κανόνας: Η ελληνική νομοθεσία (Ν. 4635/2019 Αρθρο 35 και προηγούμενες ΚΥΑ) ορίζει τα όρια ασφαλούς έκθεσης του κοινού στο 70% των τιμών της ICNIRP.
Ευαίσθητες περιοχές:
Ειδικά σε περιοχές κοντά σε σχολεία, νοσοκομεία, παιδικούς σταθμούς και γηροκομεία, τα όρια είναι ακόμα πιο αυστηρά, στο 60% των τιμών της ICNIRP.
Αυτή η προσέγγιση καθιστά την Ελλάδα μία από τις χώρες με τα αυστηρότερα όρια στην Ευρώπη για την έκθεση σε μη ιονίζουσα ακτινοβολία.
Σημαντική Σημείωση για τα Ηλεκτρικά Οχήματα:
Ενώ τα παραπάνω όρια ισχύουν για τις εκπομπές από σταθερές πηγές (όπως κεραίες κινητής τηλεφωνίας), οι κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων συμμορφώνονται με τα δικά τους αυστηρά πρότυπα ηλεκτρομαγνητικής συμβατότητας (EMC), όπως το ECE R10, για να εξασφαλίσουν ότι η ακτινοβολία μέσα στην καμπίνα του οχήματος είναι πολύ κάτω από τα διεθνή όρια ασφαλείας.
Επομένως, όταν μετράτε με ένα φορητό όργανο, οι τιμές που θα δείτε σε ένα καλά σχεδιασμένο EV θα πρέπει να είναι σημαντικά χαμηλότερες από τα νομοθετημένα όρια για τον γενικό πληθυσμό.
Μετρήσεις του Ινστιτούτο ΙΔΕΕΑ
Το Ινστιτούτο ΙΔΕΕΑ και οι συνεργάτες θα πραγματοποιήσουν μία σειρά μετρήσεων σχετικά με την ακτινοβολία των Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων, τόσο στην καμπίνα των επιβατών όσο και γύρω από τα περιφερειακά συστήματα των οχημάτων αυτών -μπαταρία, inverter, καλωδιώσεις – φορτιστές.
Οι μετρήσεις θα γίνουν με τον εξοπλισμό του Ινστιτούτου ΙΔΕΕΑ με βασικό όργανο μετρήσεων ένα σύγχρονο Extech EMF 450.
Is My EV Dangerous? I Measured It :
Δείτε το σχετικό βίντεο με τη Διαδικασία μέτρησης της ακτινοβολίας EMF σε ένα ηλεκτρικό όχημα, χρησιμοποιώντας ένα φορητό όργανο:
https://youtu.be/FWTzqM0qO1M?si=CtEg26bmIWg5uMWJ
: Μετρήσεις ακτινοβολίας οχημάτων και επίπεδα ασφαλείας.
