Πρωτομαγιά είναι μία ετήσια γιορτή, με παγκόσμιο συμβολικό χαρακτήρα για να θυμίζει σε όλους τα δεινά των ανθρώπων της μισθωτής εργασίας. Κάθε πρώτη του Μάη η εργατική τάξη ανά τον κόσμο, ανανεώνει το ραντεβού της με την ιστορία. Με διάφορες εκδηλώσεις προβάλει τα κοινωνικά και οικονομικά της επιτεύγματα, απαιτεί την λύση των υπαρχόντων και καθορίζει το διεκδικητικό της πλαίσιο για το μέλλον.
Η Πρωτομαγιά είναι απεργία και όχι αργία, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα, αλλά και σε πολλές χώρες του κόσμου. Είναι η μέρα γιορτής των εργατών. Στην πραγματικότητα είναι η καθιερωμένη γιορτή της εξέγερσης των εργατών του Σικάγου, η οποία αποτέλεσε μια από τις κορυφαίες στιγμές της πάλης των τάξεων στη νεότερη εποχή. Το Μάη του 1886 τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας ωράριο εργασίας στις 8 ώρες, καλύτερες συνθήκες εργασίας και σύνθημα «Οχτώ ώρες δουλειά, οχτώ ώρες ανάπαυση, οχτώ ώρες ύπνο».
Την περίοδο εκείνη το κανονιστικό πλαίσιο εργασίας στις ΗΠΑ ήταν σχεδόν ανύπαρκτο και οι εργοδότες μπορούσαν να απασχολούν το προσωπικό τους όπως αυτοί έκριναν, ακόμη και τις Κυριακές. Εκείνη τη μέρα, Σάββατο 1η Μαΐου του 1886, 600.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη την χώρα, και πάνω από 80.000 στο Σικάγο.
Αυτό το Σάββατο του 1886, μια εργάσιμη μέρα, οι εργάτες, ξεκίνησαν με τις γυναίκες και τα παιδιά τους για να διαδηλώσουν ειρηνικά στο χώρο της συγκέντρωσης στην πλατεία Haymarket.
Στη γύρω περιοχή, είχαν παραταχθεί αστυνομικές δυνάμεις αποτελούμενες από 1350 άτομα, οπλισμένα με οπλοπολυβόλα οι οποίοι προσπάθησαν να διαλύσουν την συγκέντρωση.
Μια βόμβα έσκασε κοντά στους αστυνομικούς οι οποίοι άρχισαν να πυροβολούν και να χτυπούν τους συγκεντρωμένους χωρίς καμιά διάκριση. Είναι ακόμα άγνωστος ο αριθμός των θυμάτων αφού πολλοί τραυματισμένοι κατέληξαν τις επόμενες ημέρες, επίσημα μόνο οκτώ νεκροί αστυνομικοί και τέσσερις διαδηλωτές έχουν επαληθευτεί. Το γνωστό σκίτσο ενός αναρχικού που πετάει μία βόμβα εμφανίστηκε μετά από αυτό το γεγονός. Οκτώ συλληφθέντες διαδηλωτές δικάστηκαν, τέσσερις εξ αυτών καταδικάστηκαν σε θάνατο και άλλος ένας αφαίρεσε μόνος του τη ζωή του στην φυλακή.
Στις 26 Ιουνίου 1893 ο κυβερνήτης του Ιλινόις, Τζον Πίτερ Άλτγκελντ παραδέχθηκε ότι και οι οκτώ καταδικασθέντες ήταν αθώοι και κατηγόρησε τις αρχές του Σικάγου ότι άφησαν ανεξέλεγκτους τους ανθρώπους της «Πίνκερτον». Σαν μια ύστατη πράξη δικαίωσης έδωσε χάρη στους 3 εναπομείναντες φυλακισμένους. Αυτό ήταν και το πολιτικό του τέλος.
Αργότερα, ο επικεφαλής της αστυνομίας του Σικάγου, που έδωσε την εντολή για τη διάλυση της συγκέντρωσης, καταδικάσθηκε για διαφθορά. Μέχρι σήμερα παραμένει ανεξακρίβωτο ποιος ήταν ο δράστης της βομβιστικής επίθεσης.
Η δίκη των οκτώ θεωρείται από διαπρεπείς αμερικανούς νομικούς ως μία από τις σοβαρότερες υποθέσεις κακοδικίας στην ιστορία των ΗΠΑ.
Η διεθνής προβολή αυτής της δίκης δημιούργησε τα θεμέλια της Εργατικής Πρωτομαγιάς ως Εργατικής Γιορτής.
Σικάγο 1η Μαΐου 1886, οι 8 καταδικασθέντες:
– Οι Σπις, Έγκελ, Φίσερ, και Πάρσονς καταδικάστηκαν σε θάνατο με απαγχονισμό
– Ο Σβαμπ και Φίλντεν σε ισόβια
– Ο Νίμπε σε κάθειρξη 15 ετών
– Ο Λιγκ αυτοκτόνησε στο κελί του
– Στις 26 Ιουνίου 1893 ο κυβερνήτης του Ιλινόις, Τζον Πίτερ Άλτγκελντ έδωσε χάρη στους φυλακισμένους Φίλντεν, Νίμπε και Σβαμπ.
Η Πρωτομαγιά, ως εργατική γιορτή, καθιερώθηκε στις 20 Ιουλίου 1889, κατά τη διάρκεια του ιδρυτικού συνεδρίου της Δεύτερης Διεθνούς (Σοσιαλιστικής Διεθνούς) στο Παρίσι, σε ανάμνηση του ξεσηκωμού των εργατών του Σικάγου. Εορτάζεται επίσης και σαν μέρα των λουλουδιών και της Άνοιξης. Η μέρα έχει θεσπιστεί ως εργατική απεργία και όλες οι υπηρεσίες και οι επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές.
Πρωτομαγιά στην Ελλάδα, σημαντικοί σταθμοί
Στη χώρα μας, η πρώτη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση έγινε το 1892, από το Σοσιαλιστικό Σύλλογο του Σταύρου Καλλέργη.
Το 1893, έγινε στην Αθήνα η πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση πάλι με πρωτοβουλία του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου του Σταύρου Καλλέργη. Η 1η Μαΐου ήταν Σάββατο και εργάσιμη. Έτσι, επελέγη η Κυριακή 2 Μαΐου, για να έχει η γιορτή μαζικό χαρακτήρα. Την ημέρα εκείνη 2.000 εργάτες διαδήλωσαν ζητώντας οκτάωρο, Κυριακή αργία και κρατική ασφάλιση στα θύματα εργατικών ατυχημάτων.
Σταύρος Καλλέργης (Χουμέρι Μυλοποτάμου Κρήτης, 1865 − Κρήτη, 1926) ήταν ένας από τους προδρόμους του σοσιαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα, πληρεξούσιος της Κρητικής Πολιτείας και εκδότης του εντύπου Σοσιαλιστής.
Σύμφωνα με την εφημερίδα «Σοσιαλιστής», που εξέδιδε ο Καλλέργης,
στις 5 το απόγευμα της Κυριακής συγκεντρώθηκαν στο Στάδιο πάνω από 2.000 σοσιαλιστές και εργαζόμενοι. Η εφημερίδα τους υπολόγισε μόνο σε 200 και σημείωνε σε άρθρο της: «Οι πλείστοι εξ αυτών ήσαν εργάται, ευπρεπώς κατά το πλείστον ενδεδυμένοι, με ερυθράς κονκάρδας επί της κομβιοδόχης, και πολύ ήσυχοι άνθρωποι. Αυτοί είναι οι πρώτοι σοσιαλισταί εν Ελλάδι, και συνήλθον χθες εις το πρώτον αυτών εν Αθήναις συλλαλητήριον».
Οι συγκεντρωμένοι ενέκριναν ψήφισμα το οποίο είχε ως εξής:
α) Την Κυριακή να κλείωσι τα καταστήματα και τα εργοστάσια καθ’ όλην την ημέραν και οι πολίται να αναπαύονται.
β) Οι εργάται και οι μισθωτοί να εργάζονται 8 ώρες την ημέραν.
γ) Να απονέμεται σύνταξις εις τους εκ της εργασίας παθόντας και καταστάντας ανικάνους, προς συντήρησιν εαυτών και της οικογενείας των.
δ) Να καταργηθώσιν αι θανατικαί εκτελέσεις.
ε) Να καταργηθεί η διά χρέη προσωπική κράτησις και
στ) Το Διοικητικό Συμβούλιον του Κεντρικού Συλλόγου να επιδώσει το Ψήφισμα τούτο εις την Βουλήν».
Το 1894: Γίνεται μια μεγάλη συγκέντρωση με τα ίδια αιτήματα με τεράστια επιτυχία και συμμετοχή 6.000 ατόμων που λήγει με 11 συλλήψεις και τον Αύγουστο ακολουθεί η σύλληψη του σοσιαλιστή Σταύρου Καλλέργη. Ο εορτασμός της Εργατικής Πρωτομαγιάς απαγορεύτηκε στην Ελλάδα από το 1894 και σ’ όλη την πρώτη εικοσαετία του 20ού αιώνα, με εξαίρεση το 1912 και το 1918. Ο Καλλέργης, αφού δικάστηκε και αθωώθηκε, κατέφυγε στο Παρίσι, όπου γνωρίστηκε με τον Ζαν Ζωρές, τον Εμίλ Ζολά, τον Πιοτρ Κροπότκιν κ.α. και από όπου επέστρεψε στην Αθήνα το 1895.
Το 1936: έχουμε τους καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης. Τα γεγονότα ξεκίνησαν γύρω στο Φεβρουάριο, με κατάληψη ενός εργοστασίου ύστερα από την απόρριψη των αιτημάτων των εργατών και συνεχίστηκε με συμπαράσταση καπνεργατών από άλλα εργοστάσια. Οι αιτίες της εξέγερσης ήταν η ακρίβεια στα ήδη πρώτης ανάγκης, οι χαμηλοί μισθοί, τα αλλεπάλληλα οικονομικά σκάνδαλα που τροφοδοτούσαν τη λαϊκή δυσαρέσκεια, καθώς επίσης η αυταρχική συμπεριφορά του κράτους και της αστυνομίας απέναντι στα χρόνια εργατικά αιτήματα. Στις 9 Μαΐου κηρύσσεται η μεγάλη γενική απεργία στη Θεσσαλονίκη, ενώ τα εμπορικά καταστήματα κλείνουν σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τους απεργούς. Εναντίον τους χρησιμοποιήθηκε τόσο η αστυνομία όσο και ο στρατός. Δεν υπήρχε κεντρική συγκέντρωση, αλλά συγκεντρώσεις με ομιλητές σε διάφορα μέρη της πόλης. Σε μια συγκέντρωση στη διασταύρωση Εγνατίας και Βενιζέλου, χωροφύλακες πυροβόλησαν και σκότωσαν 7-8 εργάτες. Σ’ αυτό το σημείο έχει στηθεί το μνημείο του καπνεργάτη. Με πυροβολισμούς προσπάθησαν να διαλύσουν και τις άλλες συγκεντρώσεις και συνολικά 12 άτομα σκοτώθηκαν και 300 τραυματίσθηκαν. Οι δολοφονίες των εργατών αποτέλεσαν την έμπνευση του Ρίτσου για τον «Επιτάφιο».
To 1944: Η τραγικότερη από όλες τις Πρωτομαγιές. 200 Έλληνες πολιτικοί κρατούμενοι εκτελέστηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής ως αντίποινα για την δράση της αντιστασιακής οργάνωσης ΕΛΑΣ. Η μεγάλη πλειοψηφία των 200 ήταν μέλη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ.
Το 2017: Σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ το σύνθημα τις εργατικής Πρωτομαγιάς εργασία για όλους, χωρίς εκμετάλλευση, χωρίς πολέμους, χωρίς προσφυγιά, είναι περισσότερο επίκαιρο παρά ποτέ.
Στην Ελλάδα των μνημονίων, τα επώδυνα μέτρα που παρουσιάζονται με χρυσό περιτύλιγμα, προσθέτουν στην ζωή μας αιματηρές εργασιακές, οικονομικές και κοινωνικές ανατροπές.
Απαιτούν με περισσότερα κάθε φορά μνημονιακά καρικωμένα «νομοτερατουργήματα» την ανοχή και συνενοχή μας στην οικονομική εξαθλίωση ημών, την εργασιακή εκμετάλλευσή πάντων, τη φτηνή εκ περιτροπής δουλειά χωρίς δικαιώματα μέχρι τα βαθιά γεράματα, την απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων, τη κατ΄ επανάληψη μείωση των μισθών, του αφορολόγητου, των συντάξεων, των κοινωνικών παροχών σε υγεία, παιδεία και κοινωνική ασφάλιση.
Η Εργατική Πρωτομαγιά ή Παγκόσμια Ημέρα των Εργατών που γιορτάζεται ανά τον κόσμο με διαδηλώσεις και πορείες, με σκοπό την προβολή των κοινωνικών και οικονομικών επιτευγμάτων και απαιτήσεων της εργατικής τάξης πρέπει να αποτελέσει σήμερα ένα εφαλτήριο διεκδικήσεων και αγώνων κατά των μνημονίων, των πολέμων και τις προσφυγιάς.
Και επειδή η ιστορία αποτελεί την συστηματική μελέτη του παρελθόντος και τον καλύτερο οδηγό για την αποφυγή σφαλμάτων στο μέλλον, το «Συνεργείο του Αυτοκινήτου» σας παρουσιάζει ένα επίκαιρο θέμα, μέσα από την Μηχανή του Χρόνου με τίτλο «1930-1967 η Ιστορία των Εργατικών διεκδικήσεων».
Η Μηχανή του Χρόνου στο σχετικό βίντεο παρουσιάζει ένα μεγάλο ταξίδι στην ιστορία της εργασίας από την Δεκαετία του 30, μετά το παγκόσμιο οικονομικό κραχ, μέχρι την δεκαετία του 60 στα χρόνια της χούντας. Τότε που οι συνθήκες δουλειάς ήταν άθλιες και το οκτάωρο εργασίας ένα ανεκπλήρωτο όνειρο σε καθέτως ανασφάλιστης εργασίας. Οι εργαζόμενοι απασχολούνταν με συμβολικές αμοιβές και χιλιάδες πρόσφυγες από την μικρά Ασία ήταν η αιτία για να πέσουν κι άλλο τα μεροκάματα καθώς υπήρχε υπέρ προσφορά εργατικών χεριών.
Μήπως και σήμερα δεν συμβαίνει κάτι ανάλογο; … δείτε το σχετικό βίντεο και τα συμπεράσματα δικά σας…
https://www.youtube.com/watch?v=pxCCV4KKumo
Η Ομοσπονδία και τα Σωματεία χαιρετίζουν και τιμούν την επέτειο της Εργατικής Πρωτομαγιάς.
Διαβάστε τα Δελτία τύπου με τους χαιρετρισμός και τα μηνύματα για την Εργατική Πρωτομαγιά:
- ΕΝΙΑΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΕΠΙΣΚΕΥΑΣΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΜΟΤΟΣΥΚΛΕΤΩΝ – ΕΟΒΕΑΜΜ: Ανακοίνωση
- ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΑΔΕΙΟΥΧΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΦΑΝΟΠΟΙΩΝ ΒΑΦΕΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ν.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΣΑΒΦΒΑΝΘ: Ανακοίνωση
- ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΟΒΣΦ: Ανακοίνωση
