Όπως είναι γνωστό, από την 1η Σεπτεμβρίου 2010 έχει τεθεί σε εφαρμογή η πρώτη φάση του νόμου 3869/2010 για τη ρύθμιση των οφειλών των υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, δηλαδή η φάση της προσπάθειας για την επίτευξη του εξώδικου συμβιβασμού. Η αποτυχία της προσπάθειας για εξώδικο συμβιβασμό είναι προϋπόθεση για την προσφυγή στα δικαστήρια, δυνατότητα που παρέχεται στους υπερχρεωμένους οφειλέτες από την 4η Ιανουαρίου 2011.
Από τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης διαπιστώνεται ωστόσο μία απροθυμία, αδράνεια ή τουλάχιστον ελλιπής προετοιμασία των τραπεζών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της διαδικασίας. Ενώ ήδη είναι μεγάλος ο αριθμός των καταναλωτών που έχουν καταθέσει αιτήσεις εξώδικου συμβιβασμού με αντίστοιχα σχέδια διευθέτησης οφειλών προς τις τράπεζες, δεν έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα σχεδόν κανένας συμβιβασμός.
Ειδικότερα, ο Συνήγορος του Καταναλωτή έχει υποβάλει μέχρι σήμερα σχέδια διευθέτησης οφειλών από 1.155 οφειλέτες, ο Τραπεζικός διαμεσολαβητής από 570 οφειλέτες, η ΕΚΠΟΙΖΩ από 502 οφειλέτες, ενώ εκατοντάδες ή και χιλιάδες είναι οι προτάσεις που έχουν υποβληθεί από λοιπές ενώσεις καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ, ΙΝΚΑ κ.ά.) και ασφαλώς από δικηγόρους. Ωστόσο, μέχρι σήμερα έχει επιτευχθεί μόλις ένας συμβιβασμός. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις 3.888 συνολικές αιτήσεις του Συνηγόρου του Καταναλωτή προς τους πιστωτές έχουν απαντηθεί μόλις 123 (δηλαδή ποσοστό 3,16%) και έχουν δοθεί μόλις πέντε θετικές απαντήσεις.
Από στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από ενώσεις προκύπτει ότι μεγάλες τράπεζες συστηματικά δεν απαντούν στις αιτήσεις των οφειλετών (ιδίως Εθνική, Alpha Bank), ακόμη μάλιστα και σε αυτές που έχουν κατατεθεί ήδη από τον περασμένο Σεπτέμβριο. Άλλες μεγάλες τράπεζες (Eurobank, Πειραιώς), σε περίπτωση ανταπόκρισης, το κάνουν μόνο για να ζητήσουν πρόσθετα στοιχεία, δίχως να παίρνουν θέση επί του σχεδίου. Κάποιες άλλες τράπεζες αντιπροτείνουν μηνιαίες δόσεις χιλιάδων ευρώ ή την «αιώνια» εξυπηρέτηση του χρέους με μικρές καταβολές. Μεγαλύτερη προθυμία απαντήσεων και ουσιαστικότερου διαλόγου διαφαίνεται μέχρι σήμερα από μικρότερα πιστωτικά ιδρύματα.
Οι ευθύνες που αναδεικνύονται για τα πιστωτικά ιδρύματα είναι μεγάλες ειδικά σε μια δύσκολη οικονομική περίοδο. Η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή στα προβλήματα των υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων δηλώνει ότι είναι έτοιμη να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για να διερευνηθούν και να αντιμετωπιστούν φαινόμενα εναρμονισμένων πρακτικών από τις τράπεζες.
