Περιεχόμενα Άρθρου
Το όνομα Γιώργος Λάγιος ίσως δεν λέει κάτι στον αναγνώστη αυτού του κειμένου. Κι όμως, αν ως Πολιτεία είχαμε έστω και την ελάχιστη βούληση να αξιοποιήσουμε προς όφελός μας τους Έλληνες επιστήμονες και να στηρίξουμε τις τεχνολογικές καινοτομίες, ο Γιώργος Λάγιος θα ήταν γνωστός σε όλη την Ελλάδα ως ένας από τους ανθρώπους που άλλαξαν τα δεδομένα της ενεργειακής εξάρτησης της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα.
Όλα ξεκίνησαν τη δεκαετία του ’60, στις γειτονιές του Αιγάλεω. Μικρός μαθητής, τότε, ο Γιώργος, ανακάλυπτε τις επιστήμες μέσα στο μικρό εργαστήρι του πατέρα του, όπου περνούσε ώρες στην προσπάθεια να εξελίξουν τον ρελέ ασφαλείας για το ηλεκτρικό ρεύμα. Όταν, λίγα χρόνια αργότερα αποφάσισε να κατοχυρώσει τη σχετική πατέντα, κατάλαβε ότι τα πράγματα δεν θα ήταν καθόλου εύκολα, έχοντας να ανταγωνιστεί κολοσσούς που μπορούσαν να εκμεταλλεύονται τους άσημους εφευρέτες.
Ο Γιώργος Λάγιος, ωστόσο, πείσμωσε. Συνέχισε με τον πατέρα του να δουλεύει πάνω σε καινοτόμες τεχνολογίες στα μεγάλα οχήματα, ξεκινώντας με την εταιρεία Star που αναλάμβανε επισκευές λεωφορείων, ένα βήμα που τον έφερε πιο κοντά στη συνεργασία με τη Βιαμάξ στην κατασκευή λεωφορείων.
Η δουλειά του πάνω στα λεωφορεία ήταν η αφορμή για να γνωριστεί με τον Γιώργο Κοσκωτά και να κατασκευάσει για την εκδοτική “Γραμμή Α.Ε.” τέσσερα λεωφορεία ειδικού τύπου και, αμέσως μετά, το διώροφο λεωφορείο του Ολυμπιακού.Τη δεκαετία του ’90, συνεχίζει με μετασκευές στρατιωτικών οχημάτων και οχημάτων των ΕΛΤΑ, ενώ ξεκινά την εταιρεία που τον έκανε ακόμη πιο γνωστό, την Tropical, με τα κλιματιστικά οχημάτων και τους ισοθερμικούς θαλάμους, εταιρεία μέσα από την οποία ξεκίνησε η προσπάθεια για τις κυψέλες και τις γεννήτριες υδρογόνου.
Μετά τα βραβεία και τις διακρίσεις, τί;
Την τελευταία δεκαετία, ο Γιώργος Λάγιος γίνεται γνωστός μέσα από τα μέσα ενημέρωσης που αναζητούσαν ενδιαφέρουσες ιστορίες για λαμπρά Ελληνικά μυαλά και πρωτότυπες τεχνολογίες. Τα οχήματα υδρογόνου αυτοκίνητο, σκούτερ) και οι οικιακές γεννήτριες υδρογόνου είναι αυτό που εξιτάρει και προκαλεί το ενδιαφέρον των τηλεθεατών.
Όλοι ακούνε τον Έλληνα εφευρέτη να μιλά για κάτι επαναστατικό που θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα των ενεργειακών αναγκών της χώρας. Και βλέπουν, μπροστά στα μάτια τους, ένα αυτοκίνητο να κινείται με “καύσιμο” το υδρογόνο που παράγεται από το νερό.
Την ίδια στιγμή, όμως, άκουγαν τον άνθρωπο που είχε αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή του στην ανακάλυψη τέτοιων τεχνολογιών να εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι, στην Ελλάδα (την προ κρίσης Ελλάδα των Ολυμπιακών Αγώνων και των στεγαστικών δανείων) κανείς επιχειρηματίας δεν είχε τη διάθεση να επενδύσει σε κάτι που δεν θα του απέδιδε από τον πρώτο χρόνο.
Κι όμως, τον Γενάρη του 2008, ο ίδιος ο Bill Gates βράβευε τον συνομήλικό του εφευρέτη στα βραβεία του ΣΕΒ για τις τεχνολογικές του καινοτομίες και, έναν χρόνο αργότερα, στα βραβεία για τον άντρα της χρονιάς από το περιοδικό STATUS, ο Γιώργος Λάγιος έπαιρνε το βραβείο του “Επιστήμονα της Χρονιάς” από τα χέρια της Τζίνας Βαρδινογιάννη.
Αντί για την έμπρακτη επιβράβευση με τη στήριξή του από το κράτος και τους επενδυτές, ο Γιώργος Λάγιος έμεινε στο περιθώριο.
Σήμερα, 6 χρόνια μετά, τον ανακαλύψαμε στη νέα έδρα της επιχείρησής του, στη Λεωφόρο Καβάλας, έχοντας, πλέον, επιλέξει έναν διαφορετικό δρόμο, πάντα με άξονα τη μεγάλη του αγάπη για τις καινοτομίες και ειδικά για το υδρογόνο.
Στον νέο του χώρο, έχοντας πάντα στο πλευρό του τον συνεργάτη του, μηχανολόγο-μηχανικό Γιώργο Καπλάνη, έχει πετύχει τη διεθνή αναγνώριση, μέσα από σημαντικές συνεργασίες με μεγάλα πανεπιστημιακά ιδρύματα και επιστημονικούς φορείς, στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό. Τελειοποιώντας τις κυψέλες και τη γεννήτρια υδρογόνου, με δικές τους πατέντες, οι δύο Γιώργηδες κάνουν λόγο για μια τεχνολογία η οποία, πλέον, θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα ορυκτά καύσιμα σε όλες τις πτυχές τις καθημερινότητας, σε συνδυασμό με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
“Δυστυχώς, είμαστε στην Ελλάδα…” Εδώ, δεν υπήρχε η βούληση ούτε από το κράτος, ούτε από μεγάλους Έλληνες επιχειρηματίες να μπορέσουμε να πάμε ένα επίπεδο παραπάνω, να φτιάξουμε μια κάθετη μονάδα παραγωγή υδρογονογεννητριών και να βγούμε στην Αγορά”. Κι όμως, όπως αποκαλύπτει ο Γιώργος Καπλάνης, πριν την Κρίση, υπήρξαν προτάσεις να φύγουν για το Εξωτερικό. Θα μπορούσαν να βρίσκονται ήδη στο Βερολίνο, όπου θα είχαν όλη τη στήριξη και τα “εργαλεία” που χρειάζονταν για να φτιάξουν εκεί αυτή τη μονάδα. Όμως η απόφαση του Γιώργου Λάγιου ήταν να μείνει στην πατρίδα του και να συνεχίσει να προσπαθεί για το
καλύτερο.
Όταν, λοιπόν, ήρθε η κρίση και η αγορά συρρικνώθηκε, τα πράγματα έγιναν δυσκολότερα. Η απόφαση, ωστόσο, να ασχοληθούν με την ηλεκτροκίνηση, με τη συναρμολόγηση και την εφαρμογή νέων τεχνολογιών σε ηλεκτρικά ποδήλατα και σκούτερ, έδωσε εμπορική διέξοδο και πρόσφερε τη δυνατότητα για συνέχιση της έρευνας, που έχει, πλέον, οδηγήσει στην τελειοποίηση των συστημάτων υδρογόνου, που στέλνονται σε επιστημονικά ιδρύματα και φορείς, σε όλο τον κόσμο. Μάλιστα, πρόσφατα, ένα τέτοιο σύστημα εξήχθη στην Πολωνία, σε μεγάλο πανεπιστημιακό ίδρυμα.
Πολύ σημαντικό ρόλο στις επιτυχίες αυτές έπαιξε η αξιοποίηση των Ελληνικών αλλά, κυρίως, των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων, που στήριξαν την επιχείρηση και τις καινοτόμες δράσεις της.
Πως λειτουργεί ένα σύστημα παραγωγής και “καύσης” υδρογόνου ή “Ο πλούτος της Ελλάδας είναι άλλος από αυτόν που νομίζουμε”
Ρωτήσαμε τον μηχανολόγο-μηχανικό Γιώργο Λάγιο αν είναι εφικτή η απεξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα, με τη βοήθεια του νερού, που υπάρχει άφθονο στη φύση και, ειδικά σε μια χώρα όπως η Ελλάδα και η απάντησή του είναι “σαφέστατα ναι”. Αυτό, φυσικά, προϋποθέτει την κατασκευή μεγάλων γεννητριών υδρογόνου και τη συμβολή των καθαρών πηγών ενέργειας που, επίσης, έχουμε σε αφθονία στη χώρα μας, για τη διαδικασία της υδρόλυσης.
Όλοι θυμόμαστε από τα σχολικά μας χρόνια ότι το νερό αποτελείται από δύο μέρη Υδρογόνου και ένα Οξυγόνου και ότι με τη διαδικασία της υδρόλυσης αυτό διασπάται. Η σκέψη ότι μια τεχνολογία θα μπορούσε να εκμεταλλευθεί αυτή την ιδιότητα του νερού για την παραγωγή ενέργειας υπήρχε ήδη από τη δεκαετία του ’60. Ωστόσο, δεν είχαν εφευρεθεί οι κατάλληλες τεχνολογίες.
Σήμερα, με την εξέλιξη των φωτοβολταϊκών, των ανεμογεννητριών, της γεωθερμίας και, γενικά όλων των “καθαρών” τεχνολογιών παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, ένα υβριδικό σύστημα που θα χρησιμοποιεί αυτές τις πηγές ενέργειας για να παράγει υδρογόνο, μπορεί να αποτελέσει το επαναστατικό μέλλον στην κάλυψη των ενεργειακών μας αναγκών. Ένα ολοκληρωμένο τέτοιο σύστημα μπορεί να παράγει την ενέργεια στη διάρκεια της ημέρας, να τη στέλνει προς κατανάλωση στον χώρο μας και να παράγει υδρογόνο που θα το αποθηκεύει για τις νυχτερινές καταναλώσεις, όταν δεν θα υπάρχει ο ήλιος ή ο αέρας. Η ενέργεια που, πιθανόν να περισσεύει θα πηγαίνει στο δίκτυο, βοηθώντας τη ΔΕΗ να δίνει όσο το δυνατόν περισσότερη καθαρή ενέργεια στους καταναλωτές της, κάτι που, άλλωστε, ήταν και η αρχική επιδίωξη στο πρόγραμμα της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και πώλησης ενέργειας στη ΔΕΗ, που κατέληξε σε φιάσκο.
Το πρόβλημα, κατά τον κ. Καπλάνη, είναι ότι οι κυψέλες καυσίμου υδρογόνου (“ενεργειακές κυψέλες” που μοιάζουν πολύ με τις γνωστές μπαταρίες και παράγουν ρεύμα) δεν είναι ακόμη σε μαζική παραγωγή και είναι πολύ ακριβές καθώς οι καταλύτες που περιέχουν έχουν υψηλό κόστος (πλατίνα και ρουθένιο). Φυσικά, υπάρχουν έρευνες εν εξελίξει για την κατασκευή διαφορετικών στοιχείων, που θα κοστίζουν φθηνότερα, όμως, χωρίς την κατάλληλη υποστήριξη, οι τεχνολογίες αυτές προχωρούν με πολύ πιο αργά βήματα.
Παράδειγμα: Ένα σπίτι (100 τ.μ.) στην Ελλάδα καταναλώνει 10-15 κιλοβατώρες ημερησίως. Σε επίπεδο πόλης, όπου δεν επιτρέπονται οι ανεμογεννήτριες, η επένδυση θα ξεκινούσε με την εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού συστήματος, που θα κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος των ημερησίων αναγκών. Μέσα στο σπίτι, θα εγκαθιστούσαμε ένα σύστημα υδρόλυσης που θα λειτουργούσε με το περίσσευμα της ηλιακής ενέργειας και του δρογόνο, με τη σειρά του θα έβαζε σε λειτουργία τη γεννήτρια υδρογόνου για την παραγωγή επιπλέον ηλεκτρικής ενέργειας, που θα κάλυπτε τις νυχτερινές ανάγκες και θα έδινε και το υπόλοιπο ρεύμα στο δίκτυο.
Από την όλη διαδικασία παράγεται και θερμική ενέργεια, που μπορεί, επίσης, να αποθηκευτεί σε δοχεία αδρανείας και να περάσει στο σύστημα θέρμανσης του σπιτιού μας. Όσο απλό άλλο τόσο περίπλοκο μοιάζει όλο αυτό, με δεδομένο ότι, αν δεν υπάρξει η βούληση να μπουν σε μαζική παραγωγή αυτά τα συστήματα, το κόστος θα είναι υψηλό και ασύμφορο για τον μέσο καταναλωτή.
“Γι αυτό πρέπει να δοθούν κίνητρα” λέει ο κ. Καπλάνης και συμπληρώνει “Δυστυχώς, πρέπει να μπούμε στον κυκεώνα των αποφάσεων και των νόμων από την πλευρά του Ελληνικού Κράτους για να μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε ένα τέτοιο υβριδικό σύστημα στο σπίτι μας. Επίσης, απαιτούνται οι κατάλληλες άδειες, η κατάλληλη νομοθεσία για να μπορέσουμε να έχουμε αυτά τα μηχανήματα σπίτι μας”.
Φυσικά, στην περίπτωση που είναι δύσκολη η χρήση φωτοβολταϊκών, το σύστημά μας θα μπορούσε να έχει ως αφετηρία το φυσικό αέριο. Ήδη, σε παγκόσμιο επίπεδο, μεγάλες εταιρείες περνούν σε αυτό το μοτίβο, στον συνδυασμό, δηλαδή, φυσικού αερίου με γεννήτριες υδρογόνου. Πρόκειται για εταιρείες που είναι, πλέον, κερδοφόρες.
Κανείς δεν θέλει να επενδύσει στην Ελλάδα
Η εμπειρία των στελεχών της εταιρείας Tropical από τις επαφές της με ξένους επενδυτές, ακόμη και σήμερα που κάποιοι θέλουν να μας πείσουν ότι με τη μείωση του μισθολογικού κόστους και την κατάργηση των εργασιακών δικαιωμάτων διαμορφώνονται ευνοϊκές συνθήκες για επενδύσεις, είναι απογοητευτική.
Όπως αποκαλύπτουν ο Γιώργος Λάγιος και ο Γιώργος Καπλάνης, στις προτάσεις που κάνουν σε εταιρείες από ΗΠΑ και Καναδά για να έρθουν στην Ελλάδα και να επενδύσουν στις τεχνολογίες, η απάντηση που παίρνουν είναι αρνητική, με βασική αιτία την έλλειψη σταθερού επενδυτικού περιβάλλοντος, με σταθερή φορολογία, χωρίς γραφειοκρατία και διαφθορά, αλλά με νόμους και κανόνες για τη λειτουργία των επιχειρήσεων αυτών. Είναι εντυπωσιακό και προκαλεί μελαγχολία το γεγονός ότι, στην Ιαπωνία, μετά και το πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα, ήδη 40 χιλιάδες νοικοκυριά ηλεκτροδοτούνται από τέτοια συστήματα που βρίσκονται ήδη στην Αγορά. Νοικοκυριά που παράγουν μόνα τους το ρεύμα που καταναλώνουν και δίνουν και περίσσιο στη δική τους εταιρεία Ηλεκτρισμού.
Ήδη, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία-Αγγλία) υπάρχουν προγράμματα αντικατάστασης των παλιών λεβήτων θέρμανσης με αντίστοιχους υβριδικούς με υδρογόνο, με την επιδότηση του κράτους. Κι όλα αυτά, σε χώρες που δεν έχουν δωρεάν άφθονη ενέργεια από τον ήλιο και τον αέρα, όπως έχουμε εδώ στην Ελλάδα. Και το εντυπωσιακό είναι ότι τα συστήματα αυτά έχουν μεγάλο βαθμό απόδοσης, που φτάνει ακόμη και στο 90- 95%, κατά πολύ υψηλότερο από τα συμβατικά συστήματα ορυκτών καυσίμων.
Προσπάθειες σαν κι αυτή του Γιώργου Λάγιου και του Γιώργου Καπλάνη μοιάζουν και είναι ρομαντικές. Το γεγονός ότι έχουν κατορθώσει να αντέξουν, μέσα από τις δυσκολίες και να βρίσκονται, ακόμη, στο επίκεντρο των τεχνολογικών εξελίξεων, συνεργαζόμενοι με μεγάλα Ινστιτούτα και εκπαιδευτικά ιδρύματα, τους δίνει ακόμη την ελπίδα ότι, όταν και εάν αλλάξουν νοοτροπίες και κάποια στιγμή, το Κράτος κατορθώσει να αντιμετωπίσει εχθρούς και δαίμονες, αυτοί θα βρίσκονται εδώ, έτοιμοι να ανταποκριθούν στο κάλεσμα για μια νέα αρχή.
Ονειρεύονται ένα μέλλον όπου, τα σημερινά πρατήρια καυσίμων θα έχουν στις δεξαμενές τους υδρογόνο, και τα οχήματά μας καθαρές γεννήτριες ηλεκτρικού ρεύματος, με “καύσιμο” το υδρογόνο.
Αναδημοσίευση από: http://www.news4all.gr
