Περιεχόμενα Άρθρου
Αμφίβολη η βιωσιμότητα των Επιμελητηρίων χωρίς την «συνδρομή των επιχειρήσεων».
Tα Επιμελητήρια, εδώ και πάνω από εκατό εβδομήντα χρόνια στηρίζουν την ελληνική επιχειρηματικότητα, από τη μεγάλη, μεσαία, μικρή και πολύ μικρή επιχείρηση, μέχρι τον αυτοαπασχολούμενο επιτηδευματία βιοπαλαιστή.
Στο στόχο των μνημονίων της κρίσης έχουν μπει τα επιμελητήρια και οι επαγγελματικές οργανώσεις των μικρομεσαίων και των αυτοαπασχολούμενων. Η Ομοσπονδία ΕΟΒΕΑΜΜ σε ανακοίνωση της καταγγέλλει την στοχευμένη εκπτωτική κατάργηση του επιμελητηριακού θεσμού στη χώρα μας. Ενός θεσμού που όπως φαίνεται διαχρονικά, στην πάνω από 170 χρόνια πορεία του όχι μόνον στηρίζει την μικρομεσαία επιχείρηση και τον αυτοαπασχολούμενο αλλά στην ιστορική αναδρομή φαίνεται ότι σε περιόδους κρίσης και ανελέητου ανταγωνισμού η ανάγκη ύπαρξης τους είναι περισσότερο επιτακτική.
Πως και από πότε πρόεκυψαν τα επιμελητήρια στην Ελλάδα;
Ιστορική αναδρομή: Από την Κολληγιά, τα Σωματεία και την Εσνάφια, στα Επιμελητήρια.
Στη μακρόχρονη ιστορία της Ελλάδος καταγράφηκαν στα «κατάστιχα» πάσης φύσεως επαγγελματίες, που δραστηριοποιούνταν σε κάθε μεγαλούπολη. Άλλοι ασχολούνταν με το εμπόριο και την οικονομία, άλλοι με τη βιοτεχνία, άλλοι κάλυπταν τις καθημερινές ανάγκες της κοινωνίας της πόλης κι άλλοι είχαν σχέση με την τέχνη και το πνεύμα.
Οι επαγγελματίες διαχρονικά ήταν οργανωμένοι σε συντεχνίες, που βασίζονταν στην ιεραρχία και σε συγκεκριμένους κανονισμούς. Στα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια η συντεχνία ονομαζόταν συνήθεια ή κολλήγιον. Ο επικεφαλής, τουλάχιστον σε κάποιες από τις συντεχνίες ονομαζόταν αρχισυνάγωγος. Υπήρχαν θρησκευτικές συντεχνίες, που ήταν αφιερωμένες σε κάποιο θεό, όπως στο Δία και στον Ηρακλή. Το σπουδαιότερο από τα επαγγελματικά σωματεία, οι συμπραγματευόμενοι ή negotiators, ήταν η ένωση των Ρωμαίων εμπόρων που βρίσκονταν στη Θεσσαλονίκη.
Στα βυζαντινά χρόνια η συντεχνία αναφερόταν με την ονομασία σύστημα και σωματείο. Ο αρχηγός κατά περίπτωση ονομαζόταν πριμηκήριος, προστάτης, έξαρχος ή προεστός. Πληροφορίες για τις σχέσεις μεταξύ των μελών των συντεχνιών και των συντεχνιών με το κράτος αντλούμε από τη βυζαντινή νομοθεσία και ιδιαίτερα από το «Επαρχικόν βιβλίον», που συντάχθηκε στα χρόνια του αυτοκράτορα Λέοντα ΣΤ (886-912).
Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας οι συντεχνίες ονομάζονταν συνάφια ή ενσνάφια και έπαιζαν ενεργό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ζωή των κοινοτήτων και στη σχέση τους με την οθωμανική εξουσία. Μια συντεχνία μπορούσε να είναι είτε μικτή, περιλαμβάνοντας μελή ανεξάρτητα από θρήσκευμα και εθνικότητα, είτε χωρισμένη σε επιμέρους συντεχνίες ανάλογα με το θρήσκευμα των μελών της. Αρχηγός της συντεχνίας ήταν ο μάστορας και ακολουθούσαν οι καλφάδες και τα τσιράκια, δηλαδή οι τεχνίτες και οι βοηθοί Τα τσιράκια που ήταν σχεδόν πάντοτε συγγενείς αίματος, εκπαιδεύονταν από τους μεγαλύτερους της συντεχνίας για χρονιά. Όταν τελείωνε η μαθητεία γίνονταν δεκτά ως ισότιμα μέλη στη συντεχνία που πιστοποιούσε στις κρατικές αρχές την εξειδίκευσή τους.
Ο θεσμός των συντεχνιών άρχισε να παρακμάζει με τις διοικητικές και φορολογικές αλλαγές που έφεραν οι μεταρρυθμίσεις στην οθωμανική αυτοκρατορία στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα Η εμβέλεια τους στα κοινά της πόλης και η αυτοτέλεια τους περιορίστηκε, ενώ η συνοχή τους κλονίστηκε, καθώς άρχισε να δημιουργείται ταξικό χάσμα μεταξύ των μελών τους, Η ολοκλήρωση αυτής της πορείας προς την τελειωτική παρακμή του συντεχνιακού θεσμού οφείλεται στη βιομηχανοποίηση και στον αβάσταχτο ανταγωνισμό των ευρωπαϊκών προϊόντων.
Λίγα χρόνια μετά τη δημιουργία του ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους ιδρύθηκαν τα πρώτα Επιμελητήρια, με το Β.Δ. της 22ης Μαϊου 1836 “Περί συστάσεως εμπορικών επιμελητηρίων και εμπορικών εταιριών”. Με τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην πόλη της Αθήνας ιδρύθηκε, το 1841, το Εμπορικό Επιμελητήριο Αθηνών. Η λειτουργία όμως του νέου Ελληνικού Κράτους παρουσίαζε πολλά προβλήματα και για το λόγο αυτό η πρώτη περίοδος ύπαρξης των Ελληνικών Εμπορικών Επιμελητηρίων συνοδευόταν από πολλές αυξανόμενες δυσκολίες οι οποίες, οδήγησαν, μετά το 1875, στην ουσιαστική υποβάθμιση του θεσμού.
Οι μεταβολές που επήλθαν, στις αρχές του 20ου αιώνα, στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου σε συνδυασμό με την αλματώδη ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, άλλαξαν την κατάσταση αυτή και ανέδειξαν τον ρόλο τον Επιμελητηρίων.
Πως πρόεκυψε η πρόταση για το «κλείσιμο» των επιμελητηρίων;
Αυτός λοιπόν ο μακροχρόνιος σύμβουλος και συνεργάτης της μικρής επιχείρησης ειδικά σε δύσκολες οικονομικές κατατάσεις, θα πρέπει να μείνει όρθιος. Ποιο είναι όμως το πρόβλημα;
Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία και την καταγραφή των γεγονότων της Ομοσπονδίας όπως διατυπώνεται στην συνέχεια, οι προτάσεις φαίνεται να ξεκινούν από τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών –ΣΕΒ τον Νοέμβριο του 2010 μέσα στην κρίση. Αναρτημένο στην επίσημη ιστοσελίδα του ΣΕΒ (www.sev.org.gr) ένα σχέδιο διαβούλευσης αναφέρει:
«ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΧΩΡΙΣ ΕΜΠΟΔΙΑ -30 ΠΕΔΙΑ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΦΙΛΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ- ΜΙΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕΒ / ΣΤΕΓΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ-ΕΣΠΑ 2007-2013 Η έκθεση εκπονήθηκε, υπό την αιγίδα του ΣΕΒ, από ομάδα στελεχών της Στέγης της Ελληνικής Βιομηχανίας και εντάσσεται στην Πράξη «Δίκτυο Παρέμβασης για τη βελτίωση της ποιότητας των δημοσίων υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις» …
Αξιοπρόσεκτο είναι ποίοι φορείς συνεργάσθηκαν για την εκπόνηση του «διθυραμβικού» πορισμάτος! Συνεργάστηκαν:
- Οι περιφερειακοί σύνδεσμοι: Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (Σ.Β.Β.Ε.), Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος (Σ.Β.Θ. & Κ.Ε.), Σύνδεσμος Θεσσαλικών Επιχειρήσεων & Βιομηχανιών (Σ.Θ.Ε.Β.), Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πελοποννήσου & Δυτικής Ελλάδος (Σ.Β.Π. & Δ.Ε.), Σύνδεσμος Βιομηχανιών Αττικής και Πειραιώς (Σ.Β.Α.Π.).
- Οι κλαδικοί σύνδεσμοι και φορείς: Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ), Σύνδεσμος Διαφημιζομένων Ελλάδος (ΣΔΕ), Σύνδεσμος Τουριστικών Επιχειρήσεων Ενοικιάσεως Αυτοκινήτων (Σ.Τ.Ε.Ε.Α.), Ελληνική Εταιρία Logistics (ΕΕL).
- Πολλές επιχειρήσεις – μέλη του ΣΕΒ.
Αναφέρουν λοιπόν στην σελίδα 10 ότι εμπόδια στην βελτίωση των Δ. Υπηρεσιών αποτελούν:
- Συναρμοδιότητες υπουργείων και φορέων (αλληλοεπικαλύψεις).
- Έλλειψη συνεργασίας συναρμοδίων υπηρεσιών.
- Παρεμβολή Επιμελητηρίων και επαγγελματικών συνδέσμων κυρίως για είσπραξη μη ανταποδοτικών αμοιβών ή υποχρεωτική χρήση των υπηρεσιών τους.
- Άγνοια λειτουργίας της αγοράς. Μη συνεργασία με την επιχειρηματική κοινότητα.
- Έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού.
- Πολυνομία.
- Νοοτροπία κρατικού παρεμβατισμού.
Ενώ στην παράγραφο 16 – Μη ανταποδοτικές επιβαρύνσεις υπέρ τρίτων αναφέρει:
- Πρόβλημα: 27. Υποχρεωτική εγγραφή σε οικεία επιμελητήρια και επιβάρυνση των ετήσιων συνδρομών σε αυτά με το τέλος υπέρ της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων (Ν 2081/1992, ΦΕΚ 154Α, άρθρο 1, εδάφιο 3).
- Επιπτώσεις: Πρόσθετες επιβαρύνσεις σε κόστος και χρόνο για τις επιχειρήσεις. Αύξηση τιμών και μείωση ανταγωνιστικότητας, ειδικά για τις μικρότερες επιχειρήσεις.
- Προτεινόμενη Λύση: Κατάργηση της υποχρεωτικής εγγραφής σε οικονομικά και βιομηχανικά επιμελητήρια με παράλληλη υποχρέωση τους να παρέχουν απαραίτητες υπηρεσίες, όπως η έκδοση του πιστοποιητικού χώρας προέλευσης, και σε μη μέλη με την καταβολή αυστηρά ανταποδοτικού τέλους.
Ποιο φαίνεται να είναι το τελικό συμπέ-ρασμα των παραπάνω;
Συνεχίζοντας την καταγγελία η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι «… η Κυβέρνηση, προϊούσης της κρίσης το 2010, χρηματοδότησε, με ζεστό πολύτιμο χρήμα του ΕΣΠΑ, τον ΣΕΒ και τους Περιφερειακούς και Κλαδικούς Συνδέσμους του για να αυτοερευνηθούν και αυτομελετηθούν εσωτερικά και μονοσήμαντα μεταξύ τους, προκειμένου να εντοπίσουν, καταγράψουν, τεκμηριώσουν ότι ένα από τα εχθρικά βασικά εμπόδια για την ανάπτυξη της ελληνικής επιχειρηματικότητας είναι η Παρεμβολή Επιμελητηρίων και επαγγελματικών συνδέσμων που προκαλεί Αύξηση τιμών και μείωση ανταγωνιστικότητας, ειδικά για τις μικρότερες επιχειρήσεις, και προτείνουν την Κατάργηση της υποχρεωτικής εγγραφής σε οικονομικά και βιομηχανικά επιμελητήρια».
Η έλλειψη λοιπόν χρηματικών πόρων σηματοδοτεί ουσιαστικά την απαξίωση και τον χρηματοδοτικό μαρασμό των επιμελητηρίων.
