Από το κακό στο χειρότερο ο επιχειρηματικός κλάδος

2,7Χιλ.

ΙΙΙ. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 2ο ΕΞΑΜΗΝΟ 2011

1. Οι προβλέψεις σχετικά με την πορεία των επιχειρήσεων το επόμενο εξάμηνο εξακολουθούν να μην είναι αισιόδοξες. Το 64,7% των επιχειρήσεων αναμένουν επιδείνωση της θέσης τους, το 21,7% δεν αναμένει καμιά αλλαγή, ενώ μόλις το 8,3% ελπίζει σε βελτίωση της κατάστασής τους. 
2. Από την σύγκριση των στοιχείων που αφορούν την πρόβλεψη για την πορεία των επιχειρήσεων, χωρίς να μεταβάλλεται το γενικότερο αρνητικό κλίμα, αρχίζουν να διαφαίνονται σημάδια υποχώρησης της έντονης κακής ψυχολογίας της αγοράς. 
3.  Τα υψηλά ποσοστά απαισιοδοξίας σε όλους τους δείκτες, εμφανίζουν στατιστικά σημαντική μείωση της τάξης έως και -10%, μεταβάλλοντας την τάση της συνεχούς αύξησης όλων των προηγούμενων εξαμήνων.
4. Ο βαθμός αισιοδοξίας εμφανίζεται ανάλογος με το μέγεθος των επιχειρήσεων. Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα με προσωπικό 10 ατόμων και άνω, προβλέπουν-ελπίζουν σταθεροποίηση της έως τώρα καθοδικής πορείας τους ή ακόμη και βελτίωση των οικονομικών επιδόσεών τους.
5. Η πλειοψηφία των μικρότερων επιχειρήσεων προβλέπουν ότι η επιδείνωση θα αφορά όλους τους δείκτες της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας και περισσότερο στη ρευστότητα.

Ειδικότερα, επιδείνωση προβλέπει:

• στον κύκλο εργασιών το 64,7% των ερωτηθέντων
• στη ζήτηση το 62,8% 
• στη ρευστότητα το 64,7% 
• στις παραγγελίες το 63,8%. 
• στις επενδύσεις: αύξηση προβλέπει μόνο το 4,6%, μείωση το 34,6% και στασιμότητα το 54,3% 
• Όσον αφορά την απασχόληση, προβλέπεται απώλεια 134.000 θέσεων μισθωτής εργασίας το 2ο εξάμηνο του 2011, αλλά και περαιτέρω επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων.

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (Ιούλιος 2011)  ΜΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ

ΙV. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ – ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

• Οι επιπτώσεις της κρίσης στα μεγέθη και χαρακτηριστικά της απασχόλησης συνεχίζονται. Σε κάθε 1 πρόσληψη στον ιδιωτικό τομέα αντιστοιχούν περίπου 7 απολύσεις.
• Μείωση προσωπικού κατά το τελευταίο εξάμηνο ανέφερε η μία στις πέντε επιχειρήσεις (20,4%), ενώ αύξηση ανέφερε το 3,1%. Σε απόλυτα μεγέθη η καθαρή απώλεια θέσεων εργασίας κατά το 1ο εξάμηνο του 2011 υπολογίζεται σε 88.000. Οι μικρότερες των επιχειρήσεων του δείγματος, αν και αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη ένταση τις επιπτώσεις της κρίσης, φαίνεται να αντιστέκονται περισσότερο στο ενδεχόμενο των απολύσεων και να προσπαθούν να τις αποφεύγουν. Τα περιθώριά τους άλλωστε για μείωση προσωπικού είναι ήδη περιορισμένα, αγγίζοντας τα όρια λειτουργικότητας της επιχείρησης.
• Το 42,1% αντιμετωπίζει δυσκολίες στην έγκαιρη καταβολή μισθών, το 32% μείωσε ώρες ή ημέρες εργασίας σε κάποιους υπαλλήλους, το 19% μείωσε τις αποδοχές εργαζομένων. Αν και η τάση μείωσης των θέσεων εργασίας εμφανίζει σχετική συγκράτηση, οι μειώσεις ωρών/ημερών απασχόλησης και αποδοχών των εργαζομένων καταγράφονται ανοδικά. Η μείωση ωρών ή ημερών εργασίας παρατηρείται εντονότερα στον κλάδο της μεταποίησης. ενώ η μείωση μισθών διαχέεται σε όλους τους κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας. 
• Αν και για πρώτη φορά, το ποσοστό των επιχειρήσεων που απέλυσαν προσωπικό καταγράφεται μειωμένο κατά 1,5% σε σχέση με τον Ιούλιο του 2010 και κατά 3,5% σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2011, οι μελλοντικές προσδοκίες υποδηλώνουν ότι αυτή η φαινομενική ανάσχεση των δεικτών είναι ιδιαιτέρως εύθραυστη.
• 1 στις 3 επιχειρήσεις θεωρεί σχεδόν βέβαιο ότι θα αναγκαστεί μέσα στο επόμενο εξάμηνο να μειώσει μισθούς ή ώρες εργασίας (33%) ενώ ακόμη ένα 25% δεν αποκλείει αυτό το ενδεχόμενο. Το 29,8% όσων απασχολούν προσωπικό θεωρούν πως, αν δεν αλλάξει η κατάσταση, θα αναγκαστούν να προβούν σε απολύσεις ενώ μόλις το 3,4% θεωρεί πιθανό να προσλάβει έναν τουλάχιστον εργαζόμενο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, η απώλεια θέσεων μισθωτής εργασίας αναμένεται να ξεπεράσει τις 134.000 για το 2ο εξάμηνο του 2011, αποτυπώνοντας μία τάση συνεχιζόμενης αύξησης της ανεργίας, με το ενδεχόμενο μείωσης του προσωπικού να εξακολουθεί να εμφανίζεται εντονότερο στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι στην έρευνα του Ιανουαρίου του 2011 η αντίστοιχη εκτίμηση για απώλεια θέσεων εργασίας στη διάρκεια του 1ου εξαμήνου του 2011 ήταν 110.000.

Θα πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν δύο σημαντικές παράμετροι στην εικόνα που διαμορφώνεται στο πεδίο της απασχόλησης:

 
Α) Η πολιτική για τη διατήρηση των θέσεων απασχόλησης που υιοθετήθηκε – προγράμματα ΟΑΕΔ (έπειτα και από σχετικές προτάσεις της ΓΣΕΒΕΕ).
Β) Οι μικρές επιχειρήσεις εξάντλησαν τις δυνατότητες μείωσης του προσωπικού ως πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση της κρίσης, με το επόμενο – και πιθανότερο βήμα – να είναι το «λουκέτο».

 
V. ΟΦΕΙΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΟΙΚΙΑ, ΔΕΚΟ, ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ, ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ

• Το 27% των επιχειρήσεων αναφέρει ότι οφείλει καθυστερημένα ενοίκια. 
• Στο ίδιο περίπου ποσοστό αναφέρονται καθυστερημένες οφειλές σε ΔΕΚΟ (ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΥΔΡΕΥΣΗ) αλλά και σε δόσεις δανείων. 
• Καθυστερημένες υποχρεώσεις σε προμηθευτές καταγράφει το 32% των επιχειρήσεων (στο εμπόριο 35,6%).
• Στον ΟΑΕΕ οφείλουν παλιές εισφορές ο 1 στους 3 επιχειρηματίες (32,3%), ενώ το 22,4% των επιχειρήσεων που απασχολούν προσωπικό οφείλουν ασφαλιστικές εισφορές στο ΙΚΑ. 
• Καθυστερημένο ΦΠΑ ή ΦΜΥ δήλωσε ότι οφείλει στην εφορία το 22%.

VI. ΠΑΡΑΕΜΠΟΡΙΟ

• Οι μισές από τις εμπορικές επιχειρήσεις του δείγματος αντιμετωπίζουν προβλήματα από το παραεμπόριο, με ιδιαίτερη ένταση στα μεγάλα αστικά κέντρα.

VII. ΑΚΑΛΥΠΤΕΣ ΕΠΙΤΑΓΕΣ

• Το ποσοστό των επιχειρήσεων που συναλλάσσονται με επιταγές μειώνεται. 
• Σύμφωνα και με τα τελευταία στοιχεία της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. ο μηνιαίος αριθμός των τεμαχίων μειώνεται, ωστόσο, το συνολικό ποσό των ακάλυπτων επιταγών αυξάνεται, λόγω κυρίως υπέρογκων οφειλών ορισμένων μεγάλων επιχειρήσεων (το 53% του συνολικού ποσού των ακάλυπτων επιταγών του Ιουλίου 2011 αντιστοιχεί στο 1% του συνολικού αριθμού των τεμαχίων).
• Σήμερα, το 45,5% των επιχειρήσεων συναλλάσσονται με άλλες επιχειρήσεις και μέσω επιταγών, έναντι 50% προ εξαμήνου, ενώ το μέσο χρονικό διάστημα μεταχρονολόγησης των επιταγών αγγίζει τους 4 μήνες. 
• Ο ένας στους τρείς επιχειρηματίες (33,7%) που συναλλάσσονται με επιταγές (αντιστοιχεί στο 15,7% του συνόλου των επιχειρηματιών) έχει στα χέρια του ακάλυπτες επιταγές πελατών, ενώ ένα 5,2% έχει επιταγές με μεγάλο κίνδυνο να μην καλυφθούν.
• Το 57% των επιχειρηματιών που έχουν στα χέρια τους ακάλυπτες επιταγές (αντιστοιχεί στο 8,9% του συνόλου των επιχειρηματιών) δήλωσαν ότι δεν τις έχουν σφραγίσει. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι ακάλυπτες επιταγές που δεν έχουν σφραγιστεί, πλησιάζουν σε αριθμό τις ήδη σφραγισμένες.
• Οι 8 στους 10 επιχειρηματίες (79%), που συναλλάσσονται με επιταγές τάσσονται υπέρ της θέσπισης συγκεκριμένου χρονικού ορίου εξόφλησης. Το 46% προτείνουν ως ανώτατο χρονικό όριο τους δύο μήνες, το 19% προτείνει τους τέσσερις μήνες και το 14% τους έξι μήνες. Το αίτημα της θέσπισης χρονικού ορίου εξόφλησης των επιταγών είναι ισχυρό σε όλους του κλάδους και εντονότερο στην μεταποίηση.

VIII. ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

• Το 42,8% πιστεύει ότι τελικά η Ελλάδα θα μπορέσει να ξεπεράσει την κρίση, το 45,8% πιστεύει ότι δεν θα αποφύγουμε την χρεοκοπία ενώ το 11,4% αποφεύγει κάθε πρόβλεψη.
• Οι τελευταίες εξελίξεις (της Συνόδου Κορυφής του Ιουλίου 2011) μείωσαν κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες το ποσοστό όσων πίστευαν ότι δεν θα αποφύγουμε την οριστική χρεοκοπία, χωρίς όμως να μεταβάλουν ουσιαστικά τον βαθμό αισιοδοξίας.
• Η πλειοψηφία των μικρών επιχειρήσεων πιστεύει, ότι η εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου θα επιταχύνει ξανά τον ρυθμό ύφεσης και θα βαθύνει την κρίση.
• Ο βαθμός αισιοδοξίας για την πορεία της οικονομίας είναι αντιστρόφως ανάλογος του μεγέθους των επιχειρήσεων, καθώς οι μικρότερες επιχειρήσεις είναι αυτές που φαίνεται ότι βιώνουν εντονότερα τις συνέπειες της κρίσης.
• Το 2ο εξάμηνο του 2011 -που έχει ήδη ξεκινήσει- είναι σίγουρα ένα κρίσιμο διάστημα τόσο για την πορεία της ελληνικής οικονομίας όσο και για τους ευαίσθητους δείκτες λειτουργίας των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων. Δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί σε αυτούς τους δείκτες οι μεγάλες επιπτώσεις από την αύξηση του ΦΠΑ σε 125.000 επιχειρήσεις εστίασης από το 13% στο 23%.

Αυτά είναι τα συμπεράσματα του ΙΜΕ (Ινστιτούτο Μικρών επιχειρήσεων)- ΓΣΕΒΕΕ για τις μικρές επιχειρήσεις.